Para politikası şoklarının asimetrik etkileri: Türkiye ekonomisinde pozitif ve negatif şok asimetrisi

Uzun dönemde para politikalarının yansızlığı, literatürde genellikle kabul edilen bir görüs olmasına rağmen, para politikalarının kısa dönem etkileri üzerinde yoğun bir fikir ayrılığı bulunmaktadır. Kısa dönem etkilere iliskin önemli tartısma alanlarından birisi; para politikası soklarının asimetrik etkileridir. Literatürde tanımlanan baslıca asimetrik etki türlerinden biri, pozitif ve negatif sok asimetrisidir. Bu asimetri, negatif bir para politikası sokunun, aynı siddete sahip pozitif bir para politikası sokuna göre, çıktı üzerinde daha güçlü etkiye neden olması seklinde tanımlanır. ?ktisat teorisinde pozitif ve negatif sok asimetrisini inceleyen çalısmaları ise iki teorik çerçeveye ayırmak olanaklıdır. Bunlar, fiyat yapıskanlıklarına dayanan arz yönlü asimetri ve para piyasalarındaki kosullara dayanan talep yönlü asimetridir. ?ki teorik yaklasım da çıktının, negatif soklardan daha güçlü etkilendiğini ileri sürerken; fiyatlar üzerinde asimetrinin yönü konusunda, bu iki teorik yaklasım birbirinden ayrılmaktadır. Negatif sokların fiyatlar üzerindeki etkisi, pozitif soklara göre, arz yönlü asimetride daha zayıf; talep yönlü asimetride ise daha güçlüdür. Bu anlamda, asimetrik etkiler üzerine çalısmalar, fiyatlar üzerinde sokların etkilerini karsılastırarak bir ülke ekonomisi için hangi teorik yaklasımın geçerli olduğunu incelemektedir. Bu çalısmada 1990-2006 yıllarında iki asamalı OLS yöntemiyle Türkiye ekonomisinde negatif ve pozitif sok asimetrisinin var olup olmadığı ve hangi tip asimetrinin geçerli olduğu test edilmistir. Testlerin sonuçları göstermektedir ki; ii Türkiye ekonomisinde talep yönlü pozitif ve negatif sok asimetrisi bulunmaktadır. Yani negatif para politikası soklarının çıktı ve fiyatlar üzerindeki etkileri daha güçlüdür. Bu çalısma sonucunda, Türkiye ekonomisi söz konusu olduğunda, para politikasının durgunlukla mücadelede güçlü bir araç olmayacağı ve para politikasının enflasyon ile mücadelede, deflasyonla mücadeleye göre basarı sansının daha yüksek olacağı saptanmıs olmaktadır. Anahtar