Parabenlerin ters faz sıvı kromatografi yöntemiyle iyonlaşma sabiti değerlerinin tayini için yeşil kimya yaklaşımı

Bu yüksek lisans tezinde, parabenlerin ters faz sıvı kromatografi (RPLC) yöntemi ile iyonlaşma sabiti (pKa) değerlerinin tayini amacıyla yeşil kimya prensiplerine dayanan çevre dostu bir analiz yöntemi geliştirilmiştir. Çalışmada, çevre dostu bir ön analiz protokolü geliştirilmiş ve yüksek performanslı sıvı kromatografi (HPLC) ile UV dedektör kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, ilaç ve kozmetikte kullanılan parabenlerin (metilparaben, etilparaben, propilparaben ve butilparaben) yeşil kimya yaklaşımıyla ters faz sıvı kromatografi yöntemi (RPLC) ile tayini gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen yöntemle parabenlerin iyonlaşma sabiti (pKa) değerleri yüksek hassasiyet, doğruluk ve kesinlikle tayin edilebilmiştir. Bu tez çalışmasında seçilen parabenlerin pKa değerleri %40, %45, %50 ve %55 (v/v) metanol içeren su-metanol; %30, %35, %40 ve %45 (v/v) etanol içeren su-etanol ikili karışımlarında belirlenmiştir. Analizler Gemini NX (250x4.60mm, 3,5 µm) kolonda 37°C'de gerçekleştirilmiştir. Bileşiklerin pKa değerlerinin belirlenmesi için değişen organik çözücü derişimi ve pH'sı 6-11,5 aralığında hazırlanmış mobil fazlar kullanılmıştır. Çalışmada akış hızı 1 mL/dakikaya ve tayin için bileşiklerin dalga boyu 254 nm'ye ayarlanmıştır. Günümüzde birçok alanda yaygın kullanılan metilparaben, etilparaben, propilparaben ve butilparabenin su ortamındaki pKa değerleri, tayin için kullanılan organik çözücülerin mol kesri ve dielektrik sabiti değerleri kullanılarak hesaplanmıştır. Ayrıca parabenlerin 25 °C'deki pKa değerleri Abraham solvasyon parametre modeline dayanarak tahmin edilmiştir.