Parasal aktarım mekanizması kredi kanalı: Kuram ve Türkiye örneği

IS-LM modeline kredi piyasanın dahil edilmesiyle (genişletilmiş IS-LM) ortaya çıkan kredi görüşü çerçevesinde kredi kanalı, banka kredi kanalı ve bilanço kanalı üzerinden işlemektedir. Bankaların kredi piyasasındaki asimetrik bilgi sorunlarının çözümünde uzmanlaşmaları nedeniyle, banka kredi kanalında önemli bir rol oynamaktadırlar. Bununla birlikte, banka kredi kanalı, banka kredileri ile diğer fon kaynakları birbirleriyle tam ikame olmadığı sürece önemlidir. Bilanço kanalında ise, para politikası değişimleri, nakit akımı, net değerlilik ve teminat değerliliğine göre hesaplanan dış finansman primi olarak bilinen iç finansman ve dış finansman arasındaki farkı etkilemektedir.Bu çalışmada, Türkiye'de parasal aktarım mekanizması banka kredi kanalının etkinliği, vektör otoregresif (vector autoregressive, VAR ) yöntemiyle 1990:01-2008:11 dönemi için aylık toplam veriler kullanılarak test edilmektedir. Para politikası değişimlerinin kredi değişkenleri (mevduat bankaları toplam mevduatları, toplam özel sektör kredileri ve toplam kredileri) üzerindeki etkisi, şokların reel sektöre (fiyatlar ve çıktı) aktarımını sağlamaktadır. Türkiye örneğinde; bulgular, gecelik faiz oranının değil, parasal büyüklüklerin (parasal taban ve özellikle M2 para arzı) mevduat bankaları kredi değişkenleri üzerinden reel ekonomiyi etkilediğini göstermektedir. Sonuç olarak, Türkiye'nin finansal yapısına ve etki-tepki fonksiyonları sonucunda elde edilen ampirik bulgulara göre Türkiye'de banka kredi kanalının etkin olduğu söylenebilir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Parasal Aktarım Mekanizması Kanalları, Kredi Kanalı, Banka Kredi Kanalı, Bilanço Kanalı, Kredi Tayınlaması, Kredi Çöküşü, VAR.