Parkinson hastalığının tuş vuruş datası kullanılarak tespiti

Parkinson; genellikle ellerde ve ayaklarda titreme, kaslarda sertlik, hareketlerde zorluk ve duruş bozukluğu belirtileriyle ortaya çıkan ve kademeli olarak ilerleyen bir sinir sistemi hastalığıdır. Parkinsonun teşhisi için yapılan çalışmalarda kuvvet ve ivme sensörleri, salınım fazları ve eylemsizlik ölçümleri kullanılarak; yürüme, duruş ve hareket bozukluğu karakteristikleri incelenmiştir. Son yıllarda mevcut teşhis yöntemlerine göre üstün yönleri nedeniyle bu hastalığın tespitinde, insan-bilgisayar etkileşiminden hareketle; Parkinson hastalarının klavye kullanımlarına ilişkin tuş vuruş dinamiklerinden elde edilen verilerin değerlendirilmesi önem kazanmıştır. Bu çalışmada, sağlıklı ve Parkinson hastası bireylerden günlük bilgisayar kullanımı sırasında kaydedilen tuş vuruş verileri analiz edilerek, Parkinson hastalığının tespiti üzerinde çalışılmıştır. Verilerden; yüksek dereceli momentler, entropiler, simetri bozukluğu ve istatistiksel nicelikler başta olmak üzere toplam 14 özellik hesaplanmıştır. Ayırt edici özellikler, istatistiksel testler ve Rastgele Orman (RO) algoritması kullanılarak, Destek Vektör Makinesi (DVM) ve k En Yakın Komşu (kEYK) sınıflayıcılarına uygulanmıştır. Sınıflayıcılar; eğitim ve test oranlarının 50-50 ve 30-70 olduğu iki farklı durumda, 646 ve 515 veri içeren iki veri kümesi için çalıştırılmıştır. En yüksek doğruluk oranları kEYK sınıflayıcısıyla; 646 veri için 83,78% eğitim ve 80,15% test; 515 veri için de 86,64% eğitim ve 82,4% test olarak elde edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, tuş vuruş dinamiklerinin Parkinson hastalığının tespitinde kullanılabileceğini göstermiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Parkinson hastalığı; tuş vuruş dinamikleri, insan-bilgisayar etkileşimi, özellik çıkarma, sınıflama. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Derya YILMAZ, Başkent Üniversitesi, Elektrik – Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı