Pasif bacak kaldırma testi gebelerde spinal anesteziye bağlı hipotansiyonu öngörebilir mi?

Amaç: Hipotansiyon gebelerde spinal anesteziye bağlı en sık görülen komplikasyondur. Bu süreçte gelişen hipotansiyon hem anne hem de bebek için istenmeyen sonuçlara neden olabilmektedir. Çalışmamızda, gebelerde pasif bacak kaldırma (PBK) testi ile spinal anestezi sonrası gelişen hipotansiyonu öngörmeyi amaçladık. Bunun yanında hipotansiyon ile ilişkili diğer faktörler de araştırıldı. Ayrıca kardiyak debisi (KD) ve sistemik vasküler rezistans (SVR) değerlerini kullanarak spinal anesteziye bağlı gelişen hipotansiyonun patofizyolojisini ve tedavinin etkin mekanizmasını incelemeyi planladık. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı alındıktan sonra spinal anestezi ile elektif sezaryen operasyonu (C/S) planlanan 18-45 yaş arası 75 gönüllü gebe çalışmaya dahil edildi. Bütün gebelere standart monitörizasyonlara ek olarak suprasternal çentikten doppler USG (USCOM) ile KD ölçümleri yapıldı. Rutin spinal anestezi protokolü uygulandı. Olguların sıvı yanıtlılığı, hemodinamik parametreleri, KD ve SVR değerleri kaydedildi. Bulgular: 47 olguda (%58) hipotansiyon gelişmiştir. Spinal anestezi öncesi değerleri incelendiğinde hipotansiyon gelişen olgularda strok volüm varyasyon (SVV) ve kalp atım hızı (KAH) daha yüksekti (sırasıyla P=0.045 ve P=0.009). PBK testinde 55 hastada KD'de %10'dan fazla artış saptanırken, 20 hastada artış %10'dan azdı. Sıvı yanıtlı olarak değerlendirilen hastaları %67'sinde hipotansiyon görülürken sıvı yanıtı olmayanlarda bu oran %50 idi, aradaki fark istatistiksel anlamlılığa sahip değildi. Sıvı yanıtlılığı ile hipotansiyon gelişmesi arasında herhangi bir korelasyon saptanmadı (r=0.082, P>0.05). Hipotansiyon sırasında KD'de bir miktar azalma görüldü ama istatistiksel anlamlı değildi. Tedavi sonrası KD değerleri, başlangıç değerlerinden de yüksek görüldü (P<0.0001). Hipotansiyon geliştiği sırada ise SVR değerindeki azalma çok daha belirgin olup tedavi sonrasında da bu anlamlı düşüş devam etmiştir (P<0.0001). Spinal anestezi sonrası duyu bloğu T4 düzeyine çıkan 66 hastanın %68'inde hipotansiyon gelişirken, blok düzeyi T6 seviyesinde olan hastaların hiçbirinde hipotansiyon gözlemedik (P<0.0001). Hipotansiyonu öngörmede "receiver operating curve" eğri altında kalan alanı en büyük parametre başlangıç KAH olarak bulundu. Sonuç: Elektif C/S olacak gebelerde spinal anesteziye bağlı hipotansiyonu öngörmede PBK testi sırasında USCOM yardımıyla KD ölçülerek sıvı yanıtlılığı bakılmasının hipotansiyonu öngörmede faydalı olmadığını gözledik. Rutin olarak monitörize edilen KAH, hipotansiyon öngörmede daha güçlü bir parametredir. Post-spinal hipotansiyonun patofizyolojisinde SVR düşüşünün KD düşüşünden daha önemli role sahip olduğunu düşünüyoruz. Tedavide kullandığımız efedrinin hipotansiyonun ana mekanizması olan SVR düşüşünü tedavi etmediğini, KD'yi başlangıç değerlerinin de üstüne çıkararak normotansiyon sağladığını gözledik.