Paslanmaya maruz kalmış betonarme kirişlerin burulma dayanımı

Betonarme donatısında meydana gelen paslanma sonucu ortaya çıkan olumsuz sonuçlar, betonarme donatılarındaki korozyonun araştırılması için önemini korumaktadır. Korozyon betonarme yapıların performans seviyelerini olumsuz etkilemesinin yanında servis ömürlerini de kısaltarak ekonomik anlamda zarar vermekte ve ilerleyen aşamalarında yapıların yıkımlarına kadar sonuçlar doğurabilmektedir. Meydana gelen korozyon ile donatı kesit alanının azalması, korozyon ürününün ortaya çıkardığı hacimsel artış ile betonun çatlaması ve beton-donatı arasındaki aderans kuvvetinin azalması gibi olumsuz sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bu sonuçlar ile betonarme elemanlarının, taşıma gücü kapasiteleri, eğilme ve burulma dayanımları azalmakta ve hedeflenen yapı performansından uzaklaşılmaktadır. Paslanmış betonarme elemanlarının eğilme davranışlarının tahmin edilmesine ilişkin çalışmalar mevcut literatürde yeteri kadar mevcut iken; paslanmış betonarme elamanlarının basit burulma etkisi altındaki davranışları henüz çalışılmamıştır. Bu amaçla üretilmiş olan C25 beton sınıfına ait 6 adet betonarme kirişi hızlandırılmış korozyon yöntemi de kullanılarak farklı oranlarda paslandırılmıştır. Gerçek korozyon oranlarının elde edilmesi için yükleme deneylerinden sonra betonarme kirişleri kırılmış ve çıkartılan betonarme donatıları için önce mekanik ardından kimyasal temizleme işlemleri uygulanmıştır. Tüm sargı ve boyuna donatılarının gerçek kütle kayıplarının bulunması amacıyla hassas terazide donatıların son kütleleri kayıt altına alınmış ve ilk kütleleri ile karşılaştırılarak gerçek korozyon oranları da elde edilmiştir. Deney sonucunda gerçek korozyon oranlarının betonarme kirişlerin burulma momenti kapasitesine etkileri, moment-eğrilik ilişkileri, çatlak genişliği ve dağılımları incelenmiştir. Korozyonlu betonarme kirişlerin burulma davranışları incelenerek; burulma dayanımlarının korozyon oranına bağlı olarak geliştirilen amprik model yardımı ile korozyona uğramış betonarme kirişlerin burulma momentlerinin tahmin edilebilmesi ve böylelikle mevcut yapıların değerlendirilmesi için bir model geliştirilmiştir.