Patlıcanda farklı anaçlar üzerine aşılamanın bitki gelişimi, verim, kalite ve meyve özelliklerine etkisi

Patlıcan yetiştiriciliğinde aşılamanın, bitki gelişimini artırarak verim ve hastalıklara dayanıklılığı güçlendirmesi nedeniyle önemi giderek artmaktadır. Bu çalışma, 2024 yılında Tokat ekolojik koşullarında, patlıcanda aşılamanın verim ve kalite özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada sekiz farklı ticari patlıcan anacı (AG38R.01690, AGR 703, Boğaç F₁, Kingkong, Hercules, Hikyaku, Yula F₁ ve Hawk) üzerine Anamur RZ F₁ çeşidi aşılanmış, kontrol grubu olarak aşısız ve kendi üzerine aşılı bitkiler kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Aşılı bitkiler genel olarak aşısız ve kendi üzerine aşılı bitkilere kıyasla daha yüksek verim ve gelişme göstermiştir. En yüksek pazarlanabilir verim, 6,83 kg/bitki ile AG38R F₁ anacında elde edilmiş olup, bu değer aşısız kontrol bitkilerine göre %43,6 daha yüksek çıkmıştır. Aynı anacın erkenci verimi ise 4,92 kg/bitki olarak ölçülmüş ve erkenci verimde %56,5 oranında artış sağlamıştır. Hikyaku (6,64 kg/bitki) ve Hercules (6,56 kg/bitki) anaçlarının da pazarlanabilir verime önemli katkı sağladığı belirlenmiştir. Meyve sayısı AG38R F₁ (20,40 adet/bitki) ve Hikyaku (20,33 adet/bitki) anaçlarında en yüksek seviyede, kontrol grubunda ise 14,00 adet/bitki olarak tespit edilmiştir. En yüksek meyve ağırlığı 321,30 g ile Hercules anacında kaydedilmiştir. Bitki gelişim parametreleri açısından Hercules, 96,33 cm bitki boyu ve 22,20 mm gövde çapı ile ön plana çıkmıştır. Meyve eti sertliği kontrol grubunda 3,30 N ile en yüksek değere ulaşırken, AGR703 anacında 2,03 N ile en düşük seviyede ölçülmüştür. En yüksek kuru madde oranı %6,38 ile aşısız bitkilerde gözlenmiştir. Brix değerleri %3,50–3,93 aralığında değişmiş, istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç olarak, aşılamanın verimi artırdığı, kalite üzerindeki etkilerinin ise sınırlı kaldığı belirlenmiştir. AG38R F₁, Hikyaku ve Hercules anaçları, ticari üretim açısından umut verici bulunmuştur.