Pedodonti kliniklerinde uygulanan rutin tedavilerin çocukta oluşturduğu dental anksiyete ve tükürük kortizol seviyeleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Dental anksiyetenin kökeniyle ilgili yapılan çalışmalarda, dental anksiyete oluşumunun çocukluk dönemine kadar uzandığı bildirilmiştir. Araştırmamızda; pedodonti kliniklerinde uygulanan tedavi çeşitlerinden çocuklarda en çok korkuya yol açan tedavi prosedürünün belirlenmesi ve diş tedavilerinin aşamalarında korkuya sebep olan unsurların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na başvuran daha önce dental tedavi tecrübesi olmayan 135 hasta (69 Kız %51.1, 66 Erkek %49.9; Yaş Ort: 7.37±0.48) çalışmaya dahil edilmiştir. Her grupta 15'er hasta olacak şekilde oluşturulan 9 çalışma grubu bir Pedodonti Kliniği'nde rutinde yapılan restoratif ve koruyucu tüm işlemleri içermektedir. Hastaların anksiyete düzeylerini tespit etmek için tedavi boyunca FIS, CFSS-DS, nabız, SPO2, kortizol parametrelerinden yararlanılmıştır. Bulgular: Tüm gruplarda tedavi esnasında FIS ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı bir artış göstermiştir (p<0.05). CFSS-DS sonuçlarına göre en çok korkulan 3 prosedür; nefes alamamak, enjeksiyon ve yabancıların dokunması olarak tespit edilmiştir. Lokal anestezili tüm gruplarda lokal anestezi esnasında istatistiksel olarak anlamlı bir nabız artışı olmuş ve tedavi başladıktan 15 dk sonra alınan tükürük kortizol seviyelerinde de anlamlı bir artışla karşılaşılmıştır (p<0.05). Sonuç: Tedavinin türü, süresi fark etmeksizin çocukların daha ev ortamından başlayarak klinikte tedavi bitene kadar ciddi derecede stres yaşadıkları saptanmıştır. Bu yüzden çocuğun acil müdahale gerektirecek bir durumu yoksa ilk diş tedavi tecrübesinin lokal anestezili olmaması hatta girişimsel bir işlem olmamasının daha iyi olabileceği sonucuna varılmıştır. Dental anksiyetenin tespiti ve en aza indirilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Diş Hekimliği, Dental Anksiyete, Kortizol, Lokal Anestezi, Nabız.