Peptit yüklü nano aşı formülasyonunun toksoplazma gondii'ye karşı etkinliğinin ın vivo olarak incelenmesi

Toksoplazma gondii, bütün sıcakkanlı hayvanları enfekte edebilen hücre içi zorunlu bir parazittir. Tüm dünyada yaygın olarak bulunan T.gondii'nin ara konakları insanlar dâhil tüm memeliler ve kanatlılarken, son konakları kedi ve kedigillerdir. T.gondii her tip hücreyi enfekte eder ve hücre invazyonu aktif olarak gerçekleştiren zoonotik bir parazit olmasından dolayı tıp ve veterinerlikteki en önemli ökaryotik patojenlerden biridir. T.gondii parazitine ait olan hızlı çoğalan formu takizoit, doku kistlerinde oluşan bradizoit ve son konak olarak kedilerin intestinal yapısında gelişen ookist formlarından bulunmaktadır ve bu formlar insanda enfeksiyona sebep olmaktadır. Primer ve kronik enfeksiyon şeklinde görülebildiği gibi morbidite ve mortaliteye de neden olabilir. Günümüzde T.gondii'nin sebep olduğu Toksoplazmoz hastalığına karşı veterinerlikte kullanımı onaylı olan sadece Toxovax isimli aşı bulunmaktadır. Bunun dışında insanlarda kullanılabilecek onaylı bir aşı bulunmamaktadır. T.gondii'nin dünya üzerindeki etkisine bakıldığında etkin bir aşı geliştirmenin önemi anlaşılmaktadır. Mevcut aşı çalışmalarında yaygın olarak kullanılan yaklaşımlar önemli bir yere sahip olsa da etkin bir kullanım için taşıyıcı sistemler ve adjuvan gereksinimi ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda nanoteknolojinin gelişmesi ile ortaya çıkan yeni bir aşı uygulaması olan nano aşıların diğer aşılara göre bulundurduğu avantajlar göze çarpmaktadır. Nano aşı formülasyonlarında kontrollü salım sisteminin oluşturulması, aşının tek dozda daha etkin olması, kolay taşınabilmesi, antijenin bozunmadan koruması gibi birçok avantaja sahip olması, nano aşıları oldukça cazip hale getirmektedir. Nano aşı formülasyonlarının oluşturulmasında kullanılan, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ve Avrupa İlaç Ajansı tarafından onaylanan biyouyumlu ve biyobozunur Poli (Laktik-ko-Glikolik Asit) PLGA ile sentezlenen nanopartiküller ile nano aşı formulasyonları oluşturulmaktadır. Bu tez çalışmasında, T.gondii parazitinin önemli bir yüzey antijeni olan SAG1'e ait bulunan peptit dizisi ile oluşturulan nano aşı formülasyon etkinliğinin in vivo olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Nano boyutta hazırlanan peptit yüklü PLGA ile enkapsüle edilerek hazırlanan nano aşı formulasyonlarının sitotoksisitesi XTT yöntemi ile fare fibroblast hücre hattı olan L929 hücrelerinde incelenmiştir. Toksik olmadığı belirlenen nano aşı formülasyonları karşılaştırmalı olarak incelenmesi için farklı aşı kombinasyonları ile aşı grupları oluşturulmuştur. Bunun için nano aşı grubu, peptit grubu, adjuvan peptit karışım aşı grubu ve kontrol grubu olarak 4 farklı BALB/c fare grubu ile çalışılmıştır. BALB/c farelere subkutan olarak enjeksiyon yapılmıştır. İmmünizasyon sonrasında oluşan IgG yanıtları kan alımı ile elde edilen serum örnekleri kullanılarak ELISA yöntemi ile tayin edilmiştir. Makrofajların in vitro enfektifliğinin ölçülmesi için dalaktan hücre izolasyonu yapılarak sitokin yanıtlarının ve lenfosit proliferasyon ölçme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Böylece T.gondii'ye karşı aşı potansiyeli olabilecek yeni bir çalışma gerçekleştirilmiştir.