Periferik arter hastalığı olan hastalara öz bakım modeli doğrultusunda hazırlanan algoritmayla verilen eğitimin bakım sonuçlarına etkisi

Araştırma, periferik arter hastalığı olan hastalara Öz Bakım Modeli doğrultusunda hazırlanan algoritmayla verilen eğitimin bakım sonuçlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nitel ve ön test-son test düzende yarı deneysel olmak üzere iki aşamadan oluşan karma yöntem araştırma dizaynı ile yapılmıştır. Birinci aşamada hastaların hastalığa ilişkin görüşlerini ve öz bakım gereksinimlerini belirlemek amacıyla, nitel aşama tasarımı kullanmış ve 10 hasta ile derinlemesine bireysel görüşmeler yapılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış, betimsel analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. İkinci aşamada ise Öz Bakım Modeli doğrultusunda hazırlanan algoritmayla verilen eğitimin bakım sonuçlarına etkisini değerlendirmek amacıyla ön test- son test yarı deneysel araştırma tasarımı kullanılmıştır. Bu bölümde araştırmanın örneklemini 30 hasta oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı Bilgiler Formu, Sayısal Ağrı Ölçeği, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Özbakım Gücü Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği, Yürüme Mesafesinin Azalması Ölçeği, Periferik Arter Hastalığına İlişkin Semptom Değerlendirme Formu uygulanarak toplanmıştır. Veri toplama formları eğitimden önce, eğitimden 1 hafta sonra ve 3 ay sonra olmak üzere yüz yüze ya da telefon görüşmesi ile toplam üç kez uygulanmıştır. Periferik arter hastalığı olan hastalara özgü algoritma eğitim kitapçığı, Orem'in Öz Bakım Modeli temel alınarak, nitel araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular ve literatür doğrultusunda hazırlanmıştır. Araştırmanın niteliksel araştırma bölümünde hastaların hastalığı algılaması, hastalığın hissedilen etkisi ve hastalıkla baş etme olmak üzere üç ana tema belirlenmiştir. Hastaların en sık yaşadıkları sorunların ağrı, intermittent klaudikasyon, uyuşukluk, solukluk/morluk ve tırnaklarda kalınlaşma olduğu saptanmıştır. Ön test-son test yarı deneysel araştırma bölümünde ise hastaların eğitim sonrası ağrı puan ortalamalarının azaldığı (p=0,00); günlük yaşam aktiviteleri, özbakım gücü, yürüme mesafesi ve yaşam kalitesi puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,00). Bu çalışmada Orem Öz Bakım Modeli temel alınarak hazırlanan algoritma eğitim kitapçığı ile verilen eğitimin hasta bakım sonuçlarına olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.