Periton diyalizi hastalarında fraksiyonel sodyum geri emilimi ile anemi arasındaki bağıntının retrospektif değerlendirilmesi

Amaç-Hipotez: Kronik böbrek hastalığının EPO eksikliğinin, GFH'deki azalmanın ve bunu takiben böbrek dokusunda FRNa ve oksijen talebindeki azalmanın, doku oksijen düzeyinin EPO üretimi için tetik noktanın üzerine çıkmasının fonksiyonel bir sonucu olabileceği ileri sürülmektedir. Kronik böbrek yetmezliğinde FRNa'nın azalmasına paralel olarak EPO üretimi de azalır. Çalışmamız, değişken derecelerde rezidüel böbrek fonksiyonu olan PD'deki bir grup SDBH hastasında böbrek fonksiyonu sonucu oluşan FRNa ile EPO eksikliğinin bir sonucu olarak anemi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek üzere tasarlandı. Yöntem:Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniğimizde rutin kontrol altındaki 40 Periton hastası çalışmaya alındı. Hastalar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların 0. ay, 6. ay ve 12. ayda yapılan PD kreatinin klirensi, Kt/V, nPKH, rezidüel renal fonksiyonu sonuçları kaydedildi ve sonuçların ortlama değerleri hesaplandı. 0. ay, 6. ay ve 12. ayda hastalara ait serum üre, kreatinin, glukoz, albumin, hemogram parametreleri, demir parametreleri, PTH, CRP kaydedildi. Toplanan 24 saatlik idrar örneklerinden 0, 6 ve 12. ay Na , kreatinin değerleri ölçüldü ve FRNa , üre klirensi ortalama değerleri hesaplandı. 0, 6 ve 12. ay EPO dozları kaydedildi¸ üçe bölünerek ortalama dozları hesaplandı. Glomerüler filtrasyon hızı, iki klirens formülü ile saptandı. Kronik böbrek hastalığında kreatinin tübüler sekresyonunun artması, GFH tahmini için CrCl'nin geçerliliğini azalttığından, GFH'yi belirlemek için üre ve kreatinin klerensinin ortalaması hesaplandı ve GFHortalama olarak ifade edildi. 24 saatlik idrarda belirtilen formüle göre FRNa hesaplandı. Hb seviyelerindeki farklılıkları dikkate almak için EPO dozu ile Hb seviyesinin çarpımı ile 12 g/dL'ye göre ayarlanma yapıldı ve EPO dozu×Hb/12 sonucu olarak kullanıldı. İstatiksel değerlendirmede SPSS-22 programı kullanıldı, p değeri <0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 51,18±17,1 iken, ortanca değeri 55,5 saptandı. Kadın hasta erkek hasta sayısından yaklaşık 1,5 kat daha fazlaydı. Periton diyalizi hastalarında KBH etiyolojisinde en sık %20 oranlarla Diabetes Mellitus ve Hipertansyon olarak saptandı. %35 inde etiyolojik nedeni tespit edilemedi. Hastaların ortalama Hb değeri cinsiyete göre karşılaştırıldığında kadın hastalarda ortalama Hb 11,07±0,84, erkek hastalarda 11,43±1,29 g/dL olarak saptandı. Ortalama Hb'in diğer parametreler Darbepoetin dozu (r=-0,632, p<0,001) ile ters yönde orta düzeyde, EPOxHb /12 (r=-0,521, p=0,001) ve serum kreatinin (r=-0,396, p=0,011) ile ters yönde zayıf düzeyde, FRNa-GFHOrtalama (r=0,405, p<0,009) , FRNa(r=0,406, p=0,009) , filtrelenmiş Na (r=0,405, p<0,010) , filtrelenmiş NaGFH-Ortalama (r=0,405, p=0,009) , İdrar Kreatinin Klirensi (mL/dk) (r=0,422, p=0,007) , GFHOrtalama (r=-0,393, p<0,012) ve Kt/V (r=0,363, p=0,021) ile zayıf düzeyde aynı yönde korelasyon saptandı. Ortalama Darbepoetin dozu serum kreatinin (r=0,401, p=0,010) ile aynı yönde zayıf düzeyde, filtrelenmiş Na (r= - 0,377, p= 0,016), filtrelenmiş NaGFH-Ortalama (r= - 0,342, p=0,031), ve Kreatinin Klirensi (r=- 0,365, p=0,021),GFHOrtalama (r= -0,316, p=0,047) ile ters yönde zayıf düzeyde korelasiyon saptandı. Darbepoetin dozu ile FRNa-GFHOrtalama, ve FRNa arasında korelasiyon saptanmadı. Periton diyalizi hastalarında Hb düzeyine etki eden faktörlerin belirlenmesi için çoklu regresyon analizi yapıldı. Ortalama Hb düzeyinin bağımsız belirteci idrar kreatinin klirensi yani reziduel renal fonksiyon olduğu tespit edildi. Sonuç: Bu çalışmada EPO dozu ve GFHOrtalama ile negatif zayıf düzeyde bir korelasyon bulduk ancak EPO dozu ile FRNa arasında korelasyon yoktu. Ancak Hb düzeyleri ile FRNa, Filtrelenmiş Na ve serum kreatinin arasında zayıf bir pozitif korelasyon bulduk. Bu bulgu, aneminin böbrek fonksiyonlarının bozulmasıyla kötüleştiği yönündeki önceki bulguları doğruluyor ve SDBH'deki EPO üretiminin böbrek fonksiyonuyla bağlantılı olduğu teorisini destekleyebilir. Anahtar kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, Anemi, Eritropoetin , Fraksiyonel Na geri emilimi, GFH