Peroksit ağartma katalizör ve aktivatörlerinin sentezi, karakterizasyonu ve özelliklerinin incelenmesi

Kimya endüstrisinde oksidasyon katalizörleri ve aktivatörleri üzerine bir çok çalışma yapılmaktadır. Özellikle Son 10 yıldır artan çevre kaygıları nedeniyle peroksiti etkin bir şekilde aktive edebilen katalizörlerin ve aktivatörlerin üretilmesi önemli bir araştırma alanı olmuştur. Bir ağartma katalizörü ve aktivatörü, modern deterjan formülasyonlarına dahil edilen standart gizli oksidan olan hidrojen peroksiti aktive etmedeki rolü araştırılmıştır. Çamaşır yıkama süreci açısından, geçiş metali merkezli katalizörlerin, lekelerin ağartılması veya boya transferinin inhibisyonu için düşük sıcaklıklarda aktiviteyi artırması, aynı zamanda tekstil boyası ve lif hasarını düşük seviyede tutması beklenmektedir. Bu çalışmada organik aktivatörler ile organik ve inorganik ligandlar içeren kobalt ve mangan katalizörleri sentezlenmiştir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları elementel analiz, FT-IR, Q-TOF LC/MS, 1H-NMR, 13C-NMR, ICP-OES, UV-Vis, manyetik suseptibilite ve Kjeldahl yöntemi kullanılarak karakterize edilmiştir. Yapıları aydınlatılan bileşiklerin çamaşır ve bulaşık makinası deterjan formülasyonlarındaki ağartma performansları incelenmiştir. Ayrıca çamaşır deterjanı uygulamasında yıkama sonrasında kumaştaki lif hasarı ve renk transfleri araştırılmıştır. Kumaşlardaki lif hasarları SEM görüntüleri ile incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda katalizörlerin aktivatörlerden daha etkin ağartma performansına sahip olduğu belirlenmiştir. Buna karşın katalizörlerin aktivatörler ile birlikte kullanıldığında sinerjik etki yaratarak ağartma performanslarının arttığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, bu teknolojiyi doğru bir şekilde değerlendirmeyi ve gelecekteki araştırmalar için en umut verici yolları göstermeyi amaçlamaktadır.