Personel yönetiminden insan kaynaklarına, insan kaynaklarından insan kıymetlerine dönüşüm: İnsan kıymetleri savunucuları üzerine bir inceleme

İnsan kaynakları yönetimi konusunda arayışlar, teorilerin tarihi kadar eskidir. Teoriler tarihsel bir süreçte ele alındığında, insan kaynakları yöneticilerinin oluşturduğu şablona göre kas-kafa ve duygu kullanımın sıralı bir takip ilişkisi içinde olduğu görülmüştür. Bu nedenle, 50 yıllık insan kaynakları teorilerinde, çalışanların düşünce ve duygularının daha fazla dikkate alınır olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, modern insan kaynakları yönetim modellerini uygulayan işletmelerin krizlere yenik düşmesinin ardından, insanın duygusal yanının da dikkate alınması gerekliliği anlaşılmıştır. Bu anlayış ile, insanın kıymet olduğu bilincine varan işletmeler yoğun rekabet ortamlarında başarılı olmuş, işletmedeki en önemli sermayenin entelektüel sermaye olduğu bilincine varmışlardır. İnsanı aynı zamanda stratejik bir ortak olarak benimseyen bu örgütler, insan kaynakları adı altındaki birimleri değiştirerek 'insan kıymetleri' tabelalarını asmışlardır. Bunu yaparken insanın 'kaynak' değil 'değer' olduğu düşüncesinden yola çıkmışlardır. Bu çalışmada, personel yönetiminden insan kaynaklarına kadar olan bütün uygulamalar tartışılmış, insanın asli değerinin kaynak olmadığı vurgulanmıştır. Türkiye'de 'insan kıymetleri' adlandırmasını benimsemiş olan yöneticilerin örgüt uygulamalarında kaynak-kıymet boyutuna nasıl yaklaştıkları incelenmiştir. Araştırmanın temel hipotezi, insanın örgütlerin birer kıymeti olduğu yönündeki düşünce ile gerçekleştirilen uygulamaların, var olan insan kaynakları uygulamalarından daha olumlu olacağı yönündedir. Veri toplama aracı olarak, kavramı benimseyen yöneticiler ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme sonuçları betimsel analiz ile içerik analizi tekniklerine göre sonuçlandırılmış ve hipotez doğrulanmıştır. Bu sonuçlarla ileride yapılacak araştırmalara yönlendirme ve tavsiyelerde bulunulmuştur.