Peyzaj planlama ve mekansal planlama ilişkisi: Malatya kenti örneği

Küresel ölçekteki gelişmeler ile birlikte, doğanın koruma, kullanma dengesine uygun planlanması ülkemizde önem kazanmıştır. Bu planlamanın en önemli aracı olan Peyzaj planlama çalışmalarıyla doğal, kültürel ve ekonomik verilerin mekâna yansıtılması, doğanın insan ile olan ilişkilerinin sürdürülebilirliği sağlanmaktadır. Çalışmada, Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan ve yakın çevresinin gelişiminde de özellikle sağlık, tarım ve sanayi sektörlerinde öncü olan Malatya kenti örnek alan olarak seçilmiştir. Çalışmanın yöntemi planlama ve tasarım ölçeğinde Peyzaj Karakter Değerlendirmelerinin yapılarak mekânsal planlama ilişkilerinin ortaya konulmasıdır. Planlama ölçeğindeki Peyzaj Karakter Değerlendirmesi için "su infiltrasyonu, erozyon süreci, habitat fonksiyonu, biyoklimatik konfor, kentsel açık ve yeşil alan sisteminin belirlenmesi ve doğal - yapay eşik analizleri" yapılarak peyzaj hassasiyet haritasına ulaşılmıştır. Tasarım ölçeğinde Peyzaj Karakter Değerlendirmesi çalışmalarında Peyzaj Karakter alanları ve Kentsel kimlik, Açık ve Yeşil alanların erişilebilirliği ile ağaçlandırılacak ya da bozkır ekosistemleri olarak sürdürülebilecek alanlara ilişkin analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz ve değerlendirmeler sonucunda, Mekânsal planlar ile peyzaj planlama ya da peyzaj planlama yaklaşımlarının doğrudan ilişkili olduğu, Peyzaj karakter değerlendirme çalışmalarının, mekânsal planlamada üst (planlama) ve alt (tasarım) ölçeklerde temel ekolojik veri özelliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Malatya'nın mevcut Çevre düzeni planlarının hazırlanmasında ekolojik temelli analizlere yeterince yer verilmediği de yapılan analiz sonuçlarının Çevre Düzeni planları ile karşılaştırılması ile kanıtlanmıştır. Sonuç olarak Peyzaj planlama temelli Peyzaj Karakter Değerlendirmesi çalışmalarının Çevre Düzeni planları, İmar planları gibi farklı ölçeklerdeki mekânsal planlama süreçleri ile yasal olarak bütünleştirilmesinin doğal kaynakların sürdürülebilir yönetiminde önemli olduğu ortaya konulmuştur.