Pirolidin türevi bileşiklerin bazı farmakolojik etkilerinin araştırılması: İn vitro ve İn vivo çalışmalar

Tedavide kullanılan bazı ilaçlara karşı direnç geliştirmesi, bazılarının istenmeyen yan etkileri ve sınırlı biyoyararlanımları nedeni ile yeni ilaç araştırma ve geliştirme (AR-GE) çalışmaları önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında; indol, tiyoüre, vinilsülfon farmakofor gruplarından birini veya birkaçını bulunduran bazı yeni potansiyel biyoaktif pirolidin türevi hibrit moleküller sentezlenerek farklı farmakolojik özellikleri in vitro, in vivo ve in silico çalışmalarla araştırıldı. Bunun için ilk olarak, ilgili aminoasitlerden elde edilen iminlerin, imin azometin yilür 1,3-dipolar halkalı katılma reaksiyonu ile yeni sübstitüe pirolidin ve bunların benzoilizotiyosiyonatla kondenzasyonu sonucunda aminokarbotiyol-pirolidin türevi hibrit bileşikler sentezlendi. Elde edilen moleküllerin yapıları 1H-NMR, 13C-NMR, HRMS, FT-IR ve X-Ray gibi analitik teknikler ile aydınlatıldı. Sentezlenen yeni moleküllerin resazurin mikrotitre yöntemi (REMA) ile antimikobakteriyel, resazurin mikroplak yöntemi ile antibakteriyel, sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile antifungal, 3-(4,5-dimetiltiyazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolyum bromür (MTT) testi ile antikanser, zorunlu yüzme testi ile antidepresan, 2,2′-difenil-1-pikril hidrazil hidrat (DPPH) testi ile antioksidan kapasite, süperoksit dismutaz (SOD1) enzim seviyesi ile antioksidan ve siklooksijenaz-2 (COX-2) enzim seviyesi ile antiinflamatuvar aktiviteleri ELISA testi ile araştırıldı. Elde edilen yeni pirolidin türevi hibrit moleküllerin bağlanma enerjileri COX-2 enzimine karşı in silico moleküler docking çalışmaları ve bazı farmakokinetik özellikleri ise absorpsiyon-dağılım-metabolizma-eliminasyon-toksisite (ADMET) çalışmaları ile araştırıldı. Yapısında divinilsülfon farmakofor grubu bulunduran yeni pirolidin türevi hibrit bileşiklerden 6a nolu molekülün, elde edilen diğer pirolidin ve aminokarbotiyol-pirolidin hibrit moleküllerine (6b, 8) kıyasla genel anlamda bazı farmakolojik etkilerinin daha iyi olduğu tespit edildi.