Pithos buluntuları yoluyla Kuşadası, Kadıkalesi'ndeki Bizans yapılaşmalarına ilişkin öneriler

Kuşadası Kadıkalesi, Proto-historik Dönemden kalma bir höyük üzerine kurulmuştur. Bizans Dönemi içinde özellikle Ortaçağ'da Batı Anadolu'nun önemli limanlarından ve üretim merkezlerinden biri olmuştur. Kuşadası Kadıkalesi Anaia Kazısı, 2001 yılından bu güne kadar Prof. Dr. Zeynep Mercangöz başkanlığında sürdürülmektedir. İlk inşası Erken Bizans Dönemi'ne tarihlenen, Orta Bizans Dönemi'nde onarımlar görüp daha sonrada yıkılan, devasa bir kilise bulunmaktadır. Yıkılan kiliseye mensup olan ruhban sınıfının, burayı terk etmesinden sonra buraya, kale içine, Bizanslı ustalar yerleşmiştir. Özellikle Kadıkalesi, Bizans Dönemi seramiklerinin üretimi açısından çok önemli bir merkezdir. Kilisenin işlevi esnasında yaşayan bireyler, seramik ustaları ve günlük yaşantısını idame ettiren sosyal halk, bu kale içinde, farklı dönemlerde yaşamışlardır. Günlük kullanım kaplarını, litürjik kaplarını ve depolama kaplarını bizlere miras olarak bırakmışlardır. Çalışma konumuz ise bu mirastan sadece bir tanesi olan pithoslardır. 2001-2016 yılları arasında, Kuşadası Kadıkalesi Kazılarında ele geçirilmiş olan, pithos buluntuları ile mimari kalıntılar arasında, bir bağ olabileceğini saptanmıştır. Bu zaman zarfı içinde in situ olarak, toplamda otuz sekiz adet pithos, alanın farklı bölgelerinden, tüm veya tüme yakın vaziyette ele geçirilmiştir. Yapılan çalışmalar, sadece tüm pithosları kapsamaktadır. Toprağa gömülü olarak kullanılan pithosların, form özelliklerini belirlemede gövde şekilleri dikkate alınarak yapılmıştır. Gerek duyulan alanlarda, sondaj çalışmaları ile gövde formları belirlenmiştir. Çizim ve litre hesaplamaları yapıldıktan sonra beş ana tipe ayrılmıştır. Benzer örnekleri dikkate alınarak ve kazı raporları gibi belgeleri tarandıktan sonra tarihlendirmeleri yapılmıştır.