Plak tip psoriasis hastalarında kaşıntı varlığının araştırılması ve yaşam kalitesi ve fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Psoriasis, hastaların yaşam kalitesini belirgin düzeyde etkileyen kronik bir deri hastalığıdır. Derinin klasik kaşıntılı hastalıkları arasında yer verilmeyen psoriasis, son yıllarda kaşıntı yönü ile de sıkça gündeme gelmiştir. Çalışmamızda plak tip psoriasis hastalarında kaşıntı varlığının ve özelliklerinin araştırılması, kaşıntının, şiddet başta olmak üzere hastalığa ait çeşitli özellikler ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve yine kaşıntının hastaların yaşam kalitesini nasıl etkilediğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Mart 2015 - Eylül 2015 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Polikliniği'ne başvurarak plak tip psoriasis tanısı almış olan 100 hasta dahil edildi. Hastalık şiddetinin değerlendirilmesinde PASİ, kaşıntının değerlendirilmesinde "Visuel analog skala" (VAS), "En kötü kaşıntının rakamsal derecelendirme ölçeği" (Wı-Nrs) ve "Yosipovitch kaşıntı anketi",yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde "Psoriasis yaşam kalite ölçeği" (PYKÖ) ve "Psoriasis yetersizlik indeksi" (PYİ), uygulanarak psoriasisli hastalar yaşam kalitesi ve kaşıntı açısından değerlendirildi. Bulgular: Yüz psoriasis hastasının 73'ü (%73) kaşıntı tanımlamıştır. Kaşıntısı olan hastaların ortalama PYİ ve PYKÖ skorları, kaşıntısı olmayan hastalardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir (p=0,001, p=0,001). Kaşıntı yüzey alanı geniş olan hastalarda, PYİ ve PYKÖ skorları istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001) (p<0,001). O an mevcut kaşıntısını (VAS3) daha yüksek skorlandıran hastaların PYİ skorları, diğerlerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir (p=0,015). Son 24 saatteki en kötü derecedeki kaşıntısını daha yüksek skorlandıran (WI-NRS) hastaların PYİ ve PYKÖ skorları, diğerlerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir. (p<0,001, p<0,001). Orta-şiddetli hastalığa sahip (PASI≥10) hastaların VAS3, VAS4, Wı-Nrs, PYİ ve PYKÖ skorları, hafif şiddette (PASI <10) hastalara göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0.002, p=0.045, p<0.001, p<0.001, p<0.001). Sonuçlar:Psoriasis hastalarında kaşıntı tanımlayan ve hastalık şiddeti yüksek hastaların yaşam kalitesinin önemli derecede bozulduğunu ortaya koyduk. Buradan hareketle, psoriasis yönetiminde yalnızca deri ve varsa eklemin hedeflenmemesi gerektiği, hastalar tarafından sıkça ifade edilen "kaşıntı" yönetiminin de, tedavinin bir parçası olması gerektiği görüşündeyiz.