Planlama ve yazma stratejileri öğretiminin planlama ve yazma başarısına, yazma özyeterliğine ve yazma kaygısına etkisi

Bu çalışmada, özdüzenlemeli strateji geliştirme modeliyle yapılandırılan planlama ve yazma stratejileri öğretiminin tartışmacı anlatıma dayalı plan yapma ve kompozisyon yazma başarısına, yazma özyeterliğine ve kaygısına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma yönteminin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılırken nitel bölümünde görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesindeki Türkçe Öğretmenliği Programında öğrenim gören 48 birinci sınıf öğrencisi (24'ü kontrol grubu, 24'ü deney grubu) oluşturmuştur. Uygulama sürecinde deney grubuna on hafta boyunca, haftada iki ders saati olmak üzere, özdüzenlemeli strateji geliştirme modeli ile yapılandırılan tartışmacı anlatıma dayalı planlama yapma ve kompozisyon yazma stratejileri öğretimi ile gerçekleştirilen yazma etkinlikleri, kontrol grubuna Türk Dili I dersinin kazanımları doğrultusunda yazma etkinlikleri yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak tartışmacı anlatıma dayalı yapılan planlar ve yazılan kompozisyonlar ile bu planları ve kompozisyonları değerlendirmek için araştırmacı tarafından geliştirilen dereceli puanlama anahtarları, yazma özyeterliğini belirlemek için Aydın, İnnalı, Batar ve Çakır'ın (2013) yazma özyeterlik ölçeği ve yazma kaygısını belirlemek için Karakaya ve Ülper'in (2011) yazma kaygısı ölçeği öntest, sontest ve kalıcılık testi olarak kullanılmıştır. Ayrıca öğretim sürecine ilişkin görüş almak için deney grubundaki öğretmen adaylarına "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" uygulanmıştır. Nicel verilerin istatistiksel çözümleri için betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t testi ve karışık ölçümler için iki yönlü ANOVA ile yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda özdüzenlemeli strateji geliştirme modeli ile yapılandırılan tartışmacı anlatıma dayalı planlama ve yazma stratejileri öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin planlama ve yazma başarıları, yazma özyeterlikleri kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek, yazma kaygıları düşük bulunmuştur. Yapılan görüşmelerle deney grubu öğrencilerinin öğretim sürecine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak özdüzenlemeli strateji geliştirme modeli ile yapılandırılan tartışmacı anlatıma dayalı planlama ve yazma stratejileri öğretiminin planlama ve yazma başarısı ile yazma özyeterliğini artırdığı ve yazma kaygısını azalttığı sonucuna ulaşılmıştır.