Neolitik kuzeybatı Türkiye'de bitki geçim stratejileri

Bu çalışma, Kuzeybatı Türkiye'de MÖ 7. bin ve erken 6. binde Neolitikleşme sürecini, Barcın Höyük, Bahçelievler, Hoca Çeşme ve Aşağı Pınar olmak üzere dört Neolitik yerleşimde gerçekleştirilen ayrıntılı makro-arkeobotanik analizler aracılığıyla incelemektedir. Basit yayılma modellerinin ötesine geçerek, Neolitikleşmeyi tekdüze bir geçişten ziyade yerel uyarlamaların bir mozaiği olarak ele almaktadır. Arkeobotanik veri setlerine dayanan ve İnsan Davranışsal Ekolojisi yaklaşımından beslenen karşılaştırmalı yöntemler kullanılarak, bitki temelli geçim stratejileri ile bunların mekânsal ve kronolojik farklılıkları değerlendirilmiştir. Sonuçlar, tüm yerleşimlerde tahıl merkezli bir bitki ekonomisi olduğunu ortaya koymakta; baklagiller ve toplanan bitkiler ise yerleşime özgü biçimlerde entegrasyon göstermektedir. Barcın Höyük, erken döneme ait yapılandırılmış tarımsal bilgi ve ürün depolama kanıtları sunarken; Bahçelievler, zaman içinde kademeli değişimler ve artan çeşitlenme göstermektedir. Aşağı Pınar ise tahıllarla birlikte yüksek oranda baklagil buluntularına sahiptir ve bu durum, iyi entegre edilmiş bir depolama stratejisini ve geniş ekonomik ürün yelpazesini düşündürmektedir. Bu örüntüler, ekolojik nişlerin, kültürel tercihlerin ve uyarlanma davranışlarının, Neolitik yaşam biçiminin benimsenmesi ve dönüştürülmesi sürecini birlikte şekillendirdiğini yansıtmaktadır. Yeni arkeobotanik veriler sunarak ve yerleşim içi ile yerleşimler arası çeşitliliğe vurgu yaparak, bu araştırma erken tarımsal uygulamaların çeşitliliğine dair genel tartışmalara katkıda bulunmakta ve Neolitikleşmenin karmaşık dinamiklerini anlamada bölgesel bakış açılarını önemli bir yere oturtmaktadır.