Plevral efüzyonlu hastalarda plevral sıvı ve serum CRP düzeylerinin tanısal değeri

Plevra yaprakları arasında sıvı birikimi olarak tanımlanan plevral efüzyon göğüs hastalıkları klinik pratiğinde sık karşılaşılan bir patolojidir. Plevral efüzyonun tespit edilmesi kolay olmakla beraber etiyolojiyi belirlemek bazen güç olabilmektedir. Ayırıcı tanı yapılırken birçok labaratuvar ve görüntüleme yöntemine başvurmak gerekmekte bundan dolayı bazen zaman kaybı yaşanmaktadır. Son zamanlarda plevral efüzyon etiyoloji ve ayırıcı tanısında çeşitli biyomarkırlar araştırma konusu olmaktadır. Biz de çalışmamızda bir akut faz proteini olan CRP'nin plevral efüzyonda tanısal değerini incelemeyi amaçladık. Bu çalışma, Nisan 2018 ve Haziran 2020 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları AD servisinde yatan veya poliklinikte tespit edilmiş olan 103 plevral efüzyonlu hastanın prospektif olarak incelenmesiyle yapıldı. 4 hasta, 1'i takipten çıkma ve 3'ü plevral efüzyon nedeninin bulunamaması nedenleriyle çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya tanısal torasentez yapılamayacak olanlar ve 18 yaş altındakiler dahil edilmedi. 19 hasta, CRP yüksekliğine neden olacak ek hastalığa sahip olması nedeniyle ayrı sınıflandırıldı. Kalan 80 hasta, tanılarına göre ampiyem, parapnömonik efüzyon, kalp yetmezliği, malign plevral efüzyon, paramalign efüzyon, tüberküloz plörezi ve diğerleri şeklinde gruplandırılarak plevral sıvı ve serumda CRP düzeylerinin tanısal değeri araştırıldı. Plevral sıvıda bakılan CRP (Pl CRP) düzeylerinin kalp yetmezliğine kıyasla ampiyem ve parapnömonik efüzyonda, malign ve paramalign efüzyona kıyasla parapnömonik efüzyonda daha yüksek olduğu saptandı. Serumda bakılan CRP düzeylerinin ise kalp yetmezliğine kıyasla ampiyem ve parapnömonik efüzyonda, malign efüzyon, paramalign efüzyon, tüberküloz plörezi ve diğerleri gruplarına kıyasla parapnömonik efüzyonda daha yüksek olarak saptandı. Plevral sıvı /serum CRP oranına bakıldığında ise hem plevrada hem de serumda bakılan değerlerde gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı görüldü. Hastalar plevral enfeksiyonu olanlar ve plevral enfeksiyonu olmayanlar olarak iki gruba ayrılarak karşılaştırıldığında plevral CRP ve serum CRP düzeyleri plevral enfeksiyonu olan grupta daha yüksekti. Hastalar plevral efüzyon nedeni maligniteye bağlı olanlar ve maligniteye bağlı olmayanlar şeklinde iki gruba ayrılarak karşılaştırıldığında Pl CRP, serum CRP, Pl CRP/Serum CRP, düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmadı. Eksuda transuda ayrımı için bakılan Pl CRP, Serum CRP, Pl CRP/Serum CRP, değerlerinin hepsi eksuda grubunda transuda grubundan yüksek olarak saptandı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalarda serum ve plevral sıvı CRP düzeyleri arasında bakılan Spearman's korelasyon analizinde plevral sıvı ve serum CRP düzeylerinin kuvvetli pozitif korelasyon gösterdiği saptandı. Eksuda ve transuda ayrımında Pl CRP cut off 37,5 mg/L olarak alındığında sensitivite %51, spesifisite %91 olarak AUC ise 0,71 (%95 CI) olarak saptandı. Enfeksiyöz ve non-enfeksyiöz plörezilerin ayrımında Pl CRP cut off düzeyi 78 mg/L olarak alındığında sensitivite %57, spesifite %88 AUC 0,75(%95 CI) olarak saptandı. Pl CRP >78 olduğunda plevral sıvıda nötrofil hakimiyetinin olduğu saptandı.Sonuç olarak çalışmamızda plevral sıvı ve serum CRP düzeylerinin plevral efüzyon nedeninden bağımsız olarak birbiriyle kuvvetli pozitif korelasyon gösterdiğini, plevral sıvı CRP düzeylerinin, enfeksiyöz ve non enfeksiyöz efüzyon ayrımında, eksuda transuda ayrımında ve parapnömonik efüzyonu, kalp yetmezliği, malign, paramalign efüzyondan ayırmada anlamlı olduğunu saptadık. Malign ve non malign plevral efüzyon ayrımında ise istatistiksel olarak anlamlı değildi. Anahtar kelimeler: plevral efüzyon, CRP, tanı, ampiyem, kalp yetmezliği, parapnömonik efüzyon, malign efüzyon, tüberküloz plörezi