Polikistik böbrek hastalarında ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu sonuçlarının değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Hipertansiyon (HT), otozomal dominant polikistik böbrek hastalığında (ODPKBH) yaygındır ve toplam böbrek hacminin artması, renin-anjiyotensinaldosteron sisteminin aktivasyonu ve böbrek hastalığının ilerlemesi ile ilişkilidir. Hipertansiyon, ODPKBH olan bireylerin %50-75'inde, belirgin renal yetmezlik başlamasından önce erkenden ortaya çıkar ve son dönem böbrek yetmezliğine (SDBY) ilerlemeyle ve kardiyovasküler nedenlerden ölümle ilişkilidir. Kan basıncında meydana gelen değişimlere ''variabilite'' denilmektedir. Güncel çalışmalarda KB variabilitesinin artmış hedef organ hasarı ve kardiyovasküler olaylarla ilişkili olduğu saptanmıştır. Biz bu çalışmamızda ODPKBH'da önemli bir progresyon faktörü olan hipertansiyonu 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı ölçümü (AKBÖ) ile değerlendirilerek bu hastalarda kan basıncı variabilitesini, dipping durumunu, kontrolsüz hipertansiyon, beyaz önlük hipertansiyonu ve maskelenmiş hipertansiyon sıklığını göstermeyi amaçladık. Materyal-Metod: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, T.C Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniğinde ODPKBH tanısı ile takipli 50 hasta ile kontrol grubu olarak yaş, cinsiyet ve tahmini glomerüler filtrasyon hızı (GFH) seviyeleri benzer 50 adet tip 2 diyabetes mellitusa bağlı diyabetik nefropatili olmak üzere toplamda 100 hipertansif hasta kesitsel olarak çalışmaya alındı. Tüm hastalara 01.07.2018 tarihinden itibaren 24 saatlik AKBÖ yapıldı. Demografik ve laboratuvar veriler nefroloji poliklinik kontrollerindeki takipler sırasında rutin olarak istenilen tetkiklerden hasta dosyaları ve hastane kayıt sistemi incelenerek elde edildi. Tüm hastaların sistolik ve diyastolik KB değerleri (gündüz, gece, ortalama ve standart sapma olarak) kaydedildi. Kan basıncı variabilite katsayıları (VK) hem sistolik (SKB-VK) hem de diyastolik (DKB-VK) kan basınçları için ayrı ayrı hesaplandı. Hastaların tahmini GFH değerleri MDRD formülü ile hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya 50 adet ODPKBH tanılı, 50 adet de diyabetik nefropatili hasta dahil edildi. Gruplar yaş, cinsiyet, BKİ ve antihipertansif ilaç çeşidi açısından benzerdi. iv İncelenen tüm hastaların yaş ortalaması 56.3±11.4 (min:17-maks:76) yıl olup %54'ü erkekti. Hastaların %62'sinde (her iki grupta da eşit oranda) kontrolsüz HT mevcut iken, iki grup arasında beyaz önlük HT ve maskelenmiş HT sıklığı açısından fark görülmedi. Non-dipper HT paterninin ODPKBH grubunda anlamlı olarak daha sık olduğu görüldü (ODPKBH grubunda %90, diyabetik hasta grubunda %58). Araştırmaya dahil edilen tüm hastaların gündüz ölçülen SKB ortalaması 133.2±17.8 (min:98maks:184) mm Hg, gündüz SKB-VK ortalaması 11.9±2.6 (min:6.8-maks:18.9), gece ölçülen SKB ortalaması 130.3±18.6 (min:86-maks:178) mm Hg, gece SKB-VK ortalaması 9.9±3.2 (min:4.1-maks:21.2), 24 saatlik total SKB ortalaması 132.5±17.4 (min:99-maks:175) mm Hg ve 24 saatlik total SKB-VK ortalaması 12.0±2.4 (min:7.1maks:17.8) idi. Diyastolik kan basınçlarına (DKB) bakıldığında; gündüz ölçülen DKB ortalaması 83.9±12.4 (min:51-maks:110) mm Hg, DKB-VK ortalaması 13.8±3.4 (min:5.7-maks:26.1), gece ölçülen DKB ortalaması 81.9±13.3 (min:43-maks:129) mm Hg, gece DKB-VK ortalaması 11.6±3.4 (min:4.1-maks:24.9), 24 saatlik total DKB ortalaması 83.5±12.0 (min:51-maks:116) mm Hg ve 24 saatlik total DKB-VK ortalaması 14.1±3.0 (min:7.3-maks:25.7) idi. ODPKBH tanılı hastaların gündüz ölçülen SKB-VK değeri, toplam SKB-VK değeri, gündüz ölçülen OAB-VK değeri ve toplam OAB-VK değeri DM tanılı hastalardan anlamlı olarak düşük iken gece ölçülen DKB değeri anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.005). Diğer taraftan çalışma grupları arasında gündüz ölçülen SKB değeri, gece ölçülen SKB ve SKB-VK değerleri, 24 saatlik toplam SKB değeri, gündüz ölçülen DKB ve DKB-VK değerleri, gece ölçülen DKB-VK değeri, 24 saatlik toplam DKB ve DKB-VK değerleri, gündüz ölçülen OAB değer, gece ölçülen OAB ve OAB-VK değerleri ve toplam OAB değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Sonuç: ODPKBH ve diyabetik nefropati hastalarında kontrolsüz HT benzer oranlarda ve sık görülen bir sorundur. Beyaz önlük HT ve maskelenmiş HT sıklığı açısından 2 grup arasında fark yoktur. Non-dipper HT paterni ODPKBH'da daha sık iken kan basıncı variabilitesi ise diyabetik nefropatili hastalarda anlamlı olarak daha yüksektir.