Politik şiddet deneyimi ve ahlaki temeller kuramı: Politik şiddete maruz kalan Suriyeli ergenler ile politik şiddet deneyimi yaşamayan Türk ergenlerin ahlaki temellerinin incelenmesi

Politik şiddetin ahlaki gelişim üzerinde ki etkisini Ahlaki Temeller Kuramı çerçevesinde ele alan bu araştırmada, farklı derecelerde savaşa maruz kalan iki grubun ahlaki temelleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Spesifik olarak, savaş deneyimi olmayan Türk ergenlerin (n=23) ve savaş deneyimi olan Suriyeli ergenlerin (n=23) ahlaki temelleri, ahlaki temel ihlali durumlarını içeren Ahlaki Temeller Senaryoları aracılığıyla iki farklı bağlam altında incelenmiştir: politik ve politik olmayan bağlam. Katılımcıların senaryolara yönelik yargıları ve yorumları içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Gruplar arası kültürel farklılığı kontrol etmek amacıyla uygulanan Ben Kimim Testi, Türk ve Suriyelilerin kültürel olarak birbirlerinden anlamlı şekilde farklılaşmadıklarını göstermiş olup, katılımcıların ahlaki yargılarında ki farklılaşmanın kültürden ziyade politik şiddet deneyimi ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Türk ve Suriyeli ergenlerin bakım, sadakat ve kutsallık ihlali içeren senaryolara yönelik ahlaki yargılarında senaryonun bağlamına göre (politik ve politik olmayan) herhangi bir farklılaşma bulunmazken, Türk katılımcılardan farklı olarak, Suriyelilerin adalet ve otorite ihlali içeren senaryolara yönelik ahlaki yargılarının senaryonun bağlamına göre farklılaştığı bulunmuştur. Suriyelilerden bazıları, adalet ve otorite temelleri için, politik olmayan senaryolarda ki davranışı ahlaki ihlal olarak yargılarken, politik senaryolarda ki davranışı çeşitli gerekçeler öne sürerek meşrulaştırmış ve ahlaki olarak uygun bulduklarını belirtmiştir. Bu bulgu, politik şiddet deneyiminin ahlaki temeller üzerindeki etkisini yansıtmakta olup, savaş mağduru çocukların ahlaki temellerini incelerken onların ahlak yorumlamalarında ki nüansları ortaya çıkarabilecek politik senaryolar kullanmanın önemini göstermektedir. Son olarak katılımcıların ahlak yorumlamalarından yola çıkılarak, kuramın modern, Müslüman, Ortadoğu ülkelerinde ki geçerliliğine, önerdiği prototipik duygulara ve ahlaki temellerin içeriklerine yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur.