La politique étangère des Etats-Unis sur la Transcaucasie après la guerre froide

Sovyetler Birligi'nin yıkılmasının arkasından, Transkafkasya'da yeni bagımsız cumhuriyetler ortaya çıkmıstır. ABD'nin bölgeye olan ilgisi baslangıçta Rusya Federasyonu'nun ve nükleer silahların gelecegi ile sınırlı kalmıstır. Bu öncelikli mesguliyetler ve uluslararası sistemdeki belirsizlik, 1991?1996 arasındaki ilk dönemde ABD'nin Rusya'ya öncelik tanıyan bir bakıs açısı izlemesine ve bölgeyi Rusya'nın arka bahçesi olarak algılamasına neden olmustur. ABD'nin Azerbaycan ile yaptıgı ilk petrol anlasması ile birlikte ABD'nin ve çok uluslu sirketlerin bölgedeki ekonomik varlıgında artıs görülmüstür. 1996 yılından itibaren ABD'nin bölgeye yönelik tutumu çesitli faktörlerin de etkisiyle degisim göstermis ve Güney Kafkasya ülkelerine ayrı bir önem atfedilmeye baslanmıstır. Bu baglamda, petrol ve dogal gazın hangi yollardan dünya pazarlarına ulastırılacagı konusu Amerikan politikasına yön vermistir. Bu konuda Türkiye, ran ve Gürcistan gibi diger bölge ülkeleri de aktif rol üstlenmek istese de, Transkafkasya ile ilgili kararları, jeopolitik ve jeostratejik algılamaların etkisinde olan ABD yönetimi ran'ı içeren seçeneklere karsı çıkarak, Türkiye ve Gürcistan'ı içeren planları öne çıkarmıstır. ABD'nin bölgede ekonomik varlıgının yanı sıra askeri varlıgından da söz etmek mümkündür. Basta NATO ile somutlasan bu varlık, 11 Eylül olaylarından sonra daha da artmıstır. Anahtar kelimeler :Amerikan dıs politikası, Soguk Savas sonrası dönem, Transkafkasya, Boru hatları Haritalar :Transkafkasya Haritası; Hazar Havzası'ndaki Yataklar ve Uluslararası Sirketler; Petrol Tasımacılıgında Bogazlar Dısındaki Seçenekler; Hazar Havzası'ndaki Boru Hatları