Polivagal Teoriye dayali vagus sinir uyarımının, doğum ağrısı, anksiyete, oksitosin, kortizol düzeyleri, doğum süresi ve algısına etkisi

Bu araştırma, doğum sürecindeki kadınlarda Polivagal teoriye dayalı vagus sinir uyarımının doğum ağrısı, anksiyete, oksitosin ve kortizol düzeyleri ile doğum süresi ve doğum algısı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Randomize kontrollü deneysel desende yürütülen bu çalışma, 1 Haziran 2024-30 Nisan 2025 tarihleri arasında Adana Seyhan Devlet Hastanesi'nde vajinal doğum yapan 48 primipar kadınla tamamlanmıştır. Araştırma bir müdahale bir kontrol grup ile yürütülmüştür. Araştırmada vagus sinirinin doğal yollarla uyarılması hedeflenmiştir. Bunun için geliştirilen müdahale protokolü video hazırlanarak oluşturulmuştur. Kadınların 3-4 cm, 5-6 cm ve 8-9 cm dilatasyon seviyelerinde video eşliğinde müdahaleyi yapmaları sağlanmıştır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Vizüel Analog Skala (VAS), Yüz Kaygı Ölçeği (YKÖ), Durumluk Kaygı Envanteri (DKÖ), Hormon İzlem Formu ve Doğum Eylemi İzlem Formu ve Annenin Doğumu Algılama Ölçeği (ADAÖ) ile toplanmıştır. ADAÖ dışında tüm ölçümler üç farklı dilatasyon zamanlarında alınmıştır. Çalışma için etik kurul onayı, kurum izni ve katılımcılardan yazılı onam alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS 29 programı kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Müdahale öncesi gruplar arasında tanımlayıcı değişkenler, VAS, YKÖ, DKÖ, oksitosin ve kortizol toplam puan ortalamaları açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Müdahale sonrası gruplar arası karşılaştırmalarda, VAS, YKÖ, DKÖ, oksitosin, kortizol, doğum süresi ve ADAÖ toplam puanları bakımından tüm ölçüm zamanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Grup içi karşılaştırmalarda, VAS, YKÖ, DKÖ puanları, oksitosin ve kortizol düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<0,05). Müdahale grubunda ön testlere göre son testlerde VAS, YKÖ ve DKÖ'de anlamlı iyileşme, kortizol düzeylerinde anlamlı azalma; oksitosin düzeyinde anlamlı artış görülmüştür (p<0,05). Bu bulgular video destekli vagus siniri uyarımının, doğum sürecinin farklı dilatasyon evrelerinde doğum ağrısını ve anksiyeteyi azaltmada, oksitosin düzeyilerini artırmada, kortizol düzeylerini azaltmada, doğum süresini kısaltmada ve olumlu doğum deneyimini desteklemede etkili olabileceğini göstermektedir.