Popüler Türk sinemasının ideolojik dönüşümü

Popüler filmler, içine doğdukları toplumların ideolojik yapısını yansıtır ve dönüştürürler. Popüler film seyircisi için çekilmiş ve popüler hale gelmiş filmler; egemen ideolojik yapıları anlamak, tanımlamak ve analiz etmek için önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu nedenle Türkiye'deki egemen ideolojinin kuruluşu, temel nitelikleri ve yapısı ile 1980 sonrasından itibaren yaşanan ideolojik kırılmayı ortaya koymak için popüler Türk sinemasına ve burada yaşanan dönüşüme odaklanılmıştır. Bu amaçla, öncelikle ideoloji kavramının farklı tanımlamaları ve anlam evreni ortaya konmuştur. Daha sonra ise Türkiye'nin egemen ideolojisinin kökenleri ve bugününe ilişkin tarihsel arka plan irdelenmiştir. Son olarak ele alınan popüler yerli film örnekleri, bu bilgiler ışığında ideolojik film çözümlemesine tabi tutulmuştur. Filmler; Yeşilçam dönemi ve 1996 sonrası yeni Türk sineması dönemselleştirmesi çerçevesinde iki gruba ayrılmıştır. Yeşilçam döneminde yerli sinemaya hâkim olan türler ve bu türleri imleyen filmlerin ideolojik unsurları ile yeni dönemde gösterime girmiş popüler filmlerin türsel ve ideolojik dönüşümüne bakılmıştır. Yeşilçam döneminde popüler yerli filmlerin genellikle katı bir ideolojik perspektiften, daha yerel ve kendisine özgü katı türsel uylaşımlar içinde çekildiği görülmektedir. Yeni dönemde çekilmiş popüler yapımlar ise 1980 sonrası neoliberalizmin yarattığı ideolojik dönüşümü yansıtmaktadırlar. Bu filmlerde egemen ideolojik söylemin kırıldığı ve piyasa ekonomisi, küreselleşme ve bireyselleşme ile barışık yeni bir ideolojik perspektifin hâsıl olduğu görülmektedir.