Portföy yatırımlarını etkileyen faktörler: Türkiye örneği

Finans piyasası Bretton Woods Sistemi'nin 1970'li yılların başında kaldırılması, teknoloji ve haberleşme alanındaki gelişmeler sonrası serbestleşme yoluna gitmiştir. Finansal alandaki serbestleşme akabinde uluslararası sermaye hareketlerinde serbestleşmeyi getirmiştir. Serbestleşmeyle birlikte uluslararası piyasada aktif ve engelsiz yatırım imkânı bulan yatırımcı, riskin az getirinin çok olduğu yatırım aracının bulunduğu ülkeye yönelmiştir. Özellikle 1990'lı yıllarda yüksek getiri imkânı sağlayan gelişmekte olan ekonomi piyasaları bu amaçla hareket eden yatırımcılar için büyük bir cazibe merkezi haline gelmiştir. Çalışmanın temel amacı, uluslararası sermaye hareketlerinde serbestleşme sonrası yoğun sermaye akımına uğrayan gelişmekte olan ekonomilerden biri olan Türkiye ekonomisinde portföy yatırımlarına etki eden iten (dışsal) ve çeken (içsel) faktörleri analiz etmektir. Bu kapsamda Türkiye ekonomisinde 2007:1-2018:12 dönemi portföy yatırımları ile BİST-100 Endeksi, Cari İşlemler Dengesi, FED Faiz Oranı, Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE), TCMB Aylık Mevduat Faiz Oranı ve VIX Endeksi arasındaki ilişki ARDL Sınır Testi Yaklaşımı ve Toda-Yamamoto Nedensellik Testi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, uzun dönemde portföy yatırımları ile Cari İşlemler Dengesi ve FED Faiz Oranı arasında negatif; TCMB Aylık Mevduat Faiz Oranı ile ise pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. BİST-100 Endeksi, Reel Kesim Güven Endeksi ve VIX Endeksinin portföy yatırımları üzerinde bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Uygulanan nedensellik testi sonucu BİST-100 Endeksi, FED Faiz Oranı ve VIX Endeksinin portföy yatırımlarının nedeni olduğu tespit edilmiştir.