Post-keynesyen iktisat çerçevesinde bölüşüm ve büyüme ilişkisi üzerine bir çalışma: Türkiye örneği

Arz yanlı iktisadın yükselişinin ardından ana akım iktisadın yatırımlar, büyüme ve verimlilik artışlarının ön koşulu olarak gördüğü reel ücretlerin baskılanması yoluyla kârların restore edilmesi konusunda uzlaşmaya varmasını takiben, neredeyse tüm gelişmekte olan ülkelerde ücret payı 1980'lerden bu yana büyük bir düşüş göstermiştir. Son birkaç on yıl içinde ücret payında çarpıcı bir düşüş trendinin yaşanmasına ve artan bireysel gelir eşitsizliğine rağmen, sermaye lehine gelir dağılımı politikaları büyüme, birikim ve verimliliği arttırmada tatmin edici bir etki yaratamamıştır. Hâkim Ortodoks iktisat anlayışı ücretlerin hem firmaların maliyet unsuru hem de tüketim ve iç talebin temel kaynağı olarak iki yönlü rolünü görmezden gelen zayıf temellere dayanmaktadır. Bu tez; efektif talep, gelir dağılımı ve emek verimliliği arasındaki ilişkiyi hem teorik hem de ampirik yönden, Post-Keynesyen/Kaleckiyen teori çerçevesinde araştırmayı amaçlamaktadır. Daha önce çokça üzerinde durulan ve dışsal kâr payı varsayımına dayanan Kaleckiyen bölüşüm ve büyüme modellerinin aksine, bu çalışmada gelir dağılımı ve emek verimliliğinin sırasıyla Rowthorn (1977) tarafından geliştirilen enflasyonun çatışan bölüşüm talepleri yaklaşımı ve Kaldor-Verdoorn Yasası yardımıyla içselleştirildiği Kaleckiyen temellere dayanan dinamik bir birikim, büyüme ve bölüşüm modeli ele alınacaktır. Bu Kaleckiyen makro model yapısal vektör otoregresyon (SVAR) modeli yardımıyla, Türkiye için 1970-2006 dönemini kapsayan yıllık veri seti kullanılarak, dört değişkenden oluşan sistem çerçevesinde test edilecektir: yatırımlar, kapasite kullanım oranı, düzeltilmiş ücret payı ve emek verimliliği artış oranı. Analiz sonuçlarına göre ücret payındaki artışlar, yatırım, büyüme ve kapasite kullanım oranında canlanmaya neden olmaktadır. Ücret-yönlü talep rejimi bulgularının yanı sıra ekonomi, kâr-sıkıştırması yönünde özellikler göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Gelir Dağılımı, Efektif Talep, İçsel Büyüme, Ücret Yönlü Büyüme, Kaleckiyen Modeller