Post-truth kavramının yeni medya araçlarında bilgi doğrulama ve dezenformasyon kapsamında incelenmesi

Teorik çerçevede verilen post-truth bağlamından hareketle, günümüzde yeni medya araçları vasıtası ile hızla artmakta olan ve doğrulanması gereken bilgi dezenformasyonu çok sık karşılaşılan bir durum olmaktadır. Bu çalışmada, doğrulama platformu Teyid.org vasıtası ile post-truth çağında bilgi bozukluklarına yönelik haberlerin belirlenmesi ve doğrulama sitesinin yalan haber, bilgi doğrulama ve dezenformasyon üzerindeki etkisini ölçmek ve bu kavramların haber yayıncılığındaki yerini tespit etmek amaçlanmaktadır. Ocak 2019 ile Ocak 2022 tarihleri arasında yalan haber, bilgi doğrulama ve dezenformasyon anahtar kelimeler seçilerek söz konusu tarihler arasında yayınlanan haberler Teyid.org platformu üzerinden incelemeye tabi tutuldu. Platformun seçilme nedeni haber kategorilerindeki çeşitlilik, site arayüzünün kullanım kolaylığı, haber kaynaklarına bu platform aracılığıyla daha kolay ulaşılabilmesi bakımından tercih edilmiştir. Araştırmada betimleme yöntemi ve veri toplama tekniği kullanıldı ve amaç çerçevesinde çalışmada veriler Teyid.org web tabanlı platformdan 14 haber örneği şeklinde toplandı. Söz konusu tarihler arasında incelenen haberlerden, yalan haber kategorisi %50 oranla yer almakta iken bilgi doğrulama %43 ve dezenformasyon %7 oranında olduğu, yalan haberlerin %39 oranla Ulusal Basın Haber sitesinde yer aldığı, bilgi doğrulamaya yönelik haberlerin %60 oranla Sosyal medyada yer aldığı, dezenformasyon kategorisinde incelenen %7 oranla haberin yine Sosyal medyada yer aldığı tespit edildi. İncelenen haberlerin %50 oranla Sosyal medya platformunda olduğu, %29 oranla Ulusal Basın Haber sitesi platformlarında olduğu, %17 oranla Yerel Basın Haber sitesi platformu ve %4 oranla Haber sitesi platformunda olduğu gözlendi.