Körfez Bölgesine yönelik Anglo-Amerikan petrol politikalarına postkolonyal bir yaklaşım

Bu tez, Körfez bölgesine yönelik İngiliz kolonyal ve Amerikan postkolonyal petrol politikalarını siyasi düzen, imtiyaz sistemi, ulusal güvenlik ve çıkarlar, üretilen dış politikalar ve algılanan bölgesel ve küresel tehdit ve rekabet parametreleri üzerinden incelemektedir. Petrolün ekonomik değeri ve stratejik önemi, İngilizleri Körfez petrolünü ulusal güvenlik ve ekonomik çıkarlarıyla ilişkilendirmeye sevk etmiştir. Bu bağlamda imparatorluk petrol politikaları, petrol bölgelerini kontrol etmek, diğer rakip sömürgeci güçleri bölgeden uzak tutmak ve tehditleri ortadan kaldırmak için formüle edilmiştir. Dolayısıyla Körfez bölgesi İngiliz kolonyal petrol düzeni, eşit olmayan imtiyaz şartlarına, rekabetçi olmayan petrol piyasası yapısına ve Anglo-Amerikan petrol şirketleri ile hükümetleri arasında yapılan gizli anlaşmalarla kurulmuştur. İngilizlerin bu kolonyal düzenine önce siyasi, daha sonraları ekonomik dekolonizasyon hareketleri tarafından meydan okundu. Ulusal petrol kaynakları üzerinde egemenlik iddiasıyla yükselen petrol bilinci, petrolün artan stratejik önemi ve ekonomik değerine paralel olarak gelişmiştir. Arapların petrolü aynı dönemde bir silah olarak kullanması, bölgede petrol dekolonizasyon sürecini daha da hızlandırmıştır. Bu arada Amerika Birleşik Devletleri hem Soğuk Savaş hem de devam eden dekolonizasyon talepleri bağlamında, Körfez'de petrol düzenini yeniden yapılandırmıştır. Körfez petrolünü petrol kuyularının başında sömüren Whitehall'in aksine, White House petrol sömürgeciliğine New York Ticaret Borsası'nda sürdüren politikalar üretmiştir. Bu araştırma, postkolonyal araştırmaların her zaman tarihsel oluşu bağlamında tarihseldir. Bu tezde nitel, teori test eden, (karşılaştırmalı) çoklu vakıa araştırma yöntemi kullanılmıştır. Tez, İngiliz kolonyal ve Amerikan postkolonyal hükümetlerinin Körfez'in petrolünü kendi ulusal güvenlik kaygılarıyla ilişkilendirdiklerini, petrol bilgisini/teknolojisini pazarlık gücü olarak kullandıklarını, bölgenin petrol kaynaklarını kontrol etmek, ulusal çıkarlarını korumak ve sürdürmek için aynı hedefle, fakat farklı araçlara başvurarak sömürdüklerini savunmaktadır.