Postnatal 10. günde sevoflurana maruz kalmış farelerde proflaktik vitamin D uygulamasının nöronal aktivasyon ve davranışsal hiperaktivite üzerindeki etkileri

Amaç: Çalışmamızda, postnatal 10. günde sevoflurana maruz kalmış farelerde proflaktik VitD uygulamasının, sevofluranın davranışsal hiperaktivite, nöronal aktivasyon, nöroinflamasyon ve nöroapoptozis üzerine etkileri araştırılmıştır. Yöntem: 28 adet swiss albino fare, Vit D grubu (Grup D), kontrol grubu (Grup K), sevofluran grubu (Grup S) ve Vit D+sevofluran grubu (Grup SD) olmak üzere rastgele 4 gruba ayrıldı. Grup D ve Grup SD'deki farelere, postnatal 2. günden başlayarak 10. güne kadar günlük olarak 5 ug/Kg kalsitriol intraperitoneal enjeksiyonu; Grup K ve Grup S'deki farelere ise salin enjeksyonu yapıldı. Postnatal 10. günde Grup S ve Grup SD'deki fareler, ortama uyum sağlamaları için 5 dakika süreyle bir anestezi kutusuna (35x15x15 cm) konuldu ve davranışları kaydedildi. Grup S ve Grup SD'deki fareler 10 dakika boyunca 2 lt/dk akış kullanılarak %98 O2 içinde %2 sevofluran aldı. Grup K ve Grup D'deki farelere ise %100 O2 verildi. Ardından, fareler 40 dakika derlenmeleri için bölmede bırakıldı. Her farenin davranışı bir kamera tarafından kaydedildi. Davranışları kayıt edilen her gruptaki 7 fareden 6' sının hipokampus ve prefrontal korteks kesitleri alınarak immunohistokimyasal (İH) ve elektron mikroskobu (EM) yöntemiyle incelendi. İH yöntemle İnterlökin-6 (IL-6), Beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), Tümör nekroz faktör-α (TNF-α), c-Fos, B Hücreli Lösemi/Lenfoma 2 (Bcl-2), Bcl-2 ile ilişkili X proteini (Bax), Oligodendrosit (OL) transkripsiyon faktörü 2 (Olig2) ekspresyonları değerlendirildi. Bulgular: Grup SD'de, Grup S'ye kıyasla prefrontal korteks ve hipokampus dokularında Bax, IL-6, TNF-α ve c-Fos ekspresyonlarının anlamlı düzeyde azaldığı, Bcl 2, Olig2 ve BDNF ekspresyonlarının ise anlamlı düzeyde arttığı tespit edilmiştir. EM görüntüleri bu verileri destekledi.Davranışsal hiperaktivite skorlamasında Grup SD ve Grup S karşılaştırıldığında D vitamini (vit D) eklemenin davranışsal aktivite skorunu düşürdüğü gözlemlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda; postnatal 10. günde, sevoflurana maruz kalan farelerde postnatal 2. günden itibaren uygulanan proflaktik vit D tedavisinin, derlenme aşamasında davranışsal aktivite skorunu istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalttığı gözlenmiştir. Ayrıca gelişmekte olan beyinde 10 dakika süre ile ve tek seferlik sevofluran maruziyeti ile ortaya çıkan nöroapoptozis ve nöroinflamasyonun vit D tarafından engellenebileceği immünohistokimyasal olarak gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Sevofluran, vitamin D, IL-6, BDNF, Bax, TNF- α, c-Fos, Bcl-2, Olig2, EM, Davranışsal hiperaktivite