Güvensiz bağlanma stillerinin ilişki temelli ve partner odaklı obsesif kompulsif semptomlar üzerindeki yordayıcı rolü: İlişki doyumu ve aldatmaya yönelik niyetin aracı rolü

Bu çalışma güvensiz bağlanma stilleri (GBS), ilişki doyumu (İD), aldatmaya yönetlik niyet (AYN) ile ilişki temelli (İTOKS) ve partner odaklı (POOKS) obsesif kompulsif sendromların arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla güvensiz bağlanma stillerinin çalışmanın değişkenlerini çeşitli etkileşimlerle yordadığı hipotezler sınanmıştır. Bu bağlamda çalışmada İD ve AYN'nin GBS ile İTOKS ve POOKS arasındaki ilişkide aracı rolü üzerinde duran bir model sınanmıştır. Sınanan model ek olarak ITOKS, POOKS ve bu semptom gruplarının boyutlarının cinsiyet ve ilişki durumuna göre farklılaşma örüntülerinin incelenmesi çalışmanın ikincil inceleme konusunu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 18-65 yaş aralığında 209'u kadın ve 108'i erkek 317 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Bilgilendirilmiş onamı alınan katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri, İlişki Doyumu Ölçeği, Aldatmaya Yönelik Niyet Ölçeği, Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği ve Partnere İlişkin Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği uygulanmıştır. Veri toplama aşamasında ortaya çıkan pandeminin etkisini kontrol etmek amacıyla analizler öncesinde katılımcıların ilişki temelli ve partner odaklı obsesif kompulsif semptomlarının pandeminin açıklanmasından öncesi ve sonrası olmak üzere iki grup arasında karşılaştırılması yapılmıştır ve bir farklılaşma bulunamamıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ITOKS veya POOKS düzeyinin cinsiyet ve cinsiyet ile ilişki durumu etkileşimine göre anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı, bununla birlikte ilişki durumuna göre anlamlı bir farklılık gözlendiği saptanmıştır. Ayrıca, Partner Tarafından Sevilme, İlişki "Doğruluğu", Ahlaklılık, Sosyallik, Duygusal İstikrar, Yeterlilik ve Zeka boyutlarındaki semptom düzeylerinin ilişki durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı gözlemlenirken, Partnere Duyulan Sevgi ve Dış Görünüş boyutlarının ilişki durumuna göre anlamlı bir farklılaşmadığı gözlemlenmiştir. Dış Görünüş boyutu hariç hiç bir boyutun cinsiyete göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı saptanmıştır. Aynı zamanda, İlişki "Doğruluğu" hariç hiç bir boyutun cinsiyet ile ilişki durumu etkileşimine göre anlamlı bir farklılaşması gözlemlenememiştir. Yol analizi sonuçlarına göre güvensiz bağlanma stillerinin ilişki doyumunu negatif yönde; aldatmaya yönelik niyet, İTOKS ve POOKS'yi ise pozitif yönde yordadığı gözlemlenmiştir. Aynı zamanda, ilişki doyumunun İTOKS ve POOKS'yi negatif yönde yordadığı ve aldatmaya yönelik niyetin ise POOKS'leri pozitif yönde yordarken İTOKS'leri anlamlı bir şekilde yordamadığı ortaya çıkmıştır. Modelin önerdiği dolaylı ilişkiler incelendiğinde ise güvensiz bağlanma stillerinin ilişki temelli ve partner odaklı obsesif kompulsif semptomlarını yordama ilişkisinde ilişki doyumu ve aldatmaya yönelik niyetinde aracı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, bir bireyin güvensiz bağlanma skorlarının artışının ilişki doyumunu düşürücü, aldatmaya yönelik niyeti artırıcı bir etkisi olduğu; bu durumun da ilişki temelli ve partner odaklı obsesif kompulsif semptomlar üzerinde artırıcı bir etki yaptığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular, ilişki doyumu ve aldatmaya yönelik niyetin aracı rolü üstlendiği hipotezini desteklemektedir.