Prematüre bebeklerde intravenöz işlemler sırasında kullanılan iki farklı yöntemin ağrıya kardiyorespiratuar parametrelere ve konfora etkisi

PREMATÜRE BEBEKLERDE İNTRAVENÖZ İŞLEMLER SIRASINDA KULLANILAN İKİ FARKLI YÖNTEMİN AĞRIYA, KARDİYORESPİRATUAR PARAMETRELERE VE KONFORA ETKİSİ Bu araştırma prematüre bebeklerde invaziv işlemler sırasında kullanılan anne sesiyle dinletilen ninninin ve pozisyonun ağrıya, kardiyorespiratuar parametrelere ve konfora etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma randomize kontrollü olarak deneysel bir çalışmadır. Örneklem sayısı power analizi ile hesaplanmıştır. Araştırma her bir gruba 10 prematüre yenidoğan olmak üzere 30 prematüre yenidoğan ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Hasta Takip Formu, Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği, Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği ve SNAP-PE II Skorlama Sistemi ile toplanmıştır. Çalışma verileri SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerde ortalama, standart sapma, ortanca, minimum ve maksimum değerleri, kesikli verilerde ise yüzde değerleri kullanılmıştır. Tanımlayıcı özelliklerden şuanki boy değişkeni dışında tüm tanımlayıcı özellikleri (cinsiyet, tanı, doğum şekli, doğum ağrılığı ve boyu, gestasyon haftası ve APGAR skoru) açısından gruplar homojendir. İnvaziv işlemlerde nabız ve oksijen değerleri açısından gruplar karşılaştırıldığında işlem sırasında ve işlemden hemen sonra kontrol ve pozisyon grubuna göre ninni grubundaki preamatüre yenidoğanların nabız değerlerinin daha düşük ve oksijen saturasyonu değerlerinin daha yüksek olduğu ve bu farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.005). Solunum değerleri açısından ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Yenidoğan konfor davranış ölçeği puan ortalaması açısından invaziv işlemden hemen önce, işlem sırasında, işlemden hemen sonra ve işlemden 10 dk sonrası yapılan değerlendirmelerde ninni grubunun puan ortalamasının kontrol ve pozisyon grubuna göre daha düşük olduğu ve farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). İnvaziv işlemden hemen önce, işlem sırasında, işlemden hemen sonra ve işlemden 10 dk sonra yenidoğan bebek ağrı ölçeği puan ortalamasının kontrol ve pozisyon grubundaki prematüre yenidoğanların ninni grubundakilere göre daha yüksek olduğu ve istatistiksel açıdan bu farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Yenidoğan bebek ağrı ölçeği ve yenidoğan konfor davranış ölçeği için iki araştırmacı tarafından yapılan değerlendirmelerin birbiri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Anne sesi ile dinletin ninninin ve gelişimsel destekleyici pozisyonun invaziv işlemlerde nabzı düşürmede, oksijen saturasyonunu arttırmada, ağrıyı azaltmada ve konforu yükseltmede etkili bir yöntem olduğu ve invaziv işlemlerde anne sesi ile dinletilen ninninin gelişimsel pozisyona göre kardiyorespiratuar parametreler, ağrı ve konfor düzeyleri üzerinde daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Prematüre yenidoğan, Bireyselleştirilmiş gelişimsel destekleyici bakım modeli, Müzik, Ninni, Pozisyon, Ağrı, Konfor