Preoperatif stoma yerinin işaretlenmesinin, postoperatif stoma komplikasyonları, stomaya adaptasyon ve hasta yaşam kalitesi üzerine etkisi

Ostomi her ne kadar hastaların mevcut durumunu iyileştirmek amacıyla açılsa da bireylerin tüm yaşantısını etkilemektedir. Ostomi bireyin yaşam tarzı ve kalitesini kaçınılmaz olarak değiştirmektedir. Açılan ostomi geçici veya kalıcı olabilmektedir. Ostomi açılmasının en sık sebebi olan kolorektal kanser cerrahisinde her ne kadar sfinkterleri koruyarak yaşam kaliteleri arttırılmaya çalışılsa da bazı hastalarda sfinkterlerin korunması mümkün olamamakta ve kalıcı stoma oluşturulmaktadır. Yapılan çalışmalarda kalıcı veya geçici stomalı hastaların mevcut duruma adapte olma, stoma bakımı, normal sosyokültürel ve fiziksel aktivitelerine devam edememe gibi pek çok problemle karşılaştıklarını ortaya koymuştur. Hastalar bu ve benzer nedenlerden dolayı kendilerini sosyal olarak soyutlayabilmektedir. Aynı zamanda stomaya bağlı ortaya çıkabilen komplikasyonlar ve sorunlar nedeniyle stoma, yaşam kalitelerini ve adaptasyonlarını daha da bozabilmektedir. Bu yüzden bu çalışmanın amacı: Ostomi açılan hastalarda, ostomi yerinin operasyon öncesinde işaretlenen hastalarla işaretlenmeyen hastalar arasında stoma komplikasyonları, stomaya uyum ve hastaların yaşam kalitesi açısından fark olup olmadığının araştırılması. Ostomi yeri adaptasyon sorunlarını belirlemek, ostominin hastalarda günlük aktivitelerinde kısıtlamaya yol açıp açmadığının saptanması ve ostomi yerinin işaretlenmesiyle yaşam kalitelerinin değişip değişmediğinin saptanması. Bu çalışma için Bülent Ecevit Üniversitesi Etik Kurul Komitesinden onay alındı. BEÜTF genel cerrahi servisinde 2014-2017 yılları arasında ostomi açılan 112 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya dahil edilme kriterleri şunlardı: Hastahanemizde ostomi açılan OBYUÖ ve yaşam kalitesi formunu doldurmayı kabul eden, ve stoma birimince takip edilen çalışmamıza katılmaya olur veren ek psikolojik rahatsızlığı olmayan, mental durumu uygun olan hastalar dahil edilmiştir. Uygun hastalara ameliyat sonrası 4.haftada, stoma ve yara bakım polikliniğindeki kontrollerinde ameliyat sonrası yaşam kalitelerini ve ostomiye adaptasyonu sorgulayan OBYUÖ ve SF 36 yaşam kalitesi formu uygulandı. Aynı zamanda hastalar ostomi ve yara bakım ünitemizde postoperatif takiplerinde ostomi komplikasyonları açısından klinik olarak takip edilmiş ve kayıt altına alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen popülasyonun demografik özellikleri değerlendirildiğinde, 112 hastanın 58'i (%51,8) erkek, 54'ü (%48,2) kadındır. Olguların yaşları 26 ile 88yıl arasında değişmekte olup ortalama 58,45(59,00±10,14 standart sapma) yaş yıldır. 41 hastanın (%36.6) ostomi yeri işaretlenmiş, 71 hastanın (%63,3) ostomi yeri işaretli değildi.