Primer hiperparatiroidizmde 4 boyutlu bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi, paratiroid sintigrafisi ve intraoperatif indosiyanin yeşili anjiyografisinin lokalizasyon belirlemede doğruluğu ve karşılaştırılması

Amaç: Primer hiperparatiroidizm (PHPT), paratiroid bezlerinin aşırı parathormon (PTH) salgılaması sonucu gelişen bir endokrin hastalıktır. PHPT tanısı ve tedavisinde kullanılan görüntüleme yöntemleri arasında ultrasonografi (USG), paratiroid sintigrafisi, 4 boyutlu bilgisayarlı tomografi (4D BT) ve intraoperatif indosiyanin yeşili anjiyografisi (ICG) bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, primer hiperparatiroidizmli hastalarda 4D BT, USG, paratiroid sintigrafisi ve ICG'nin lokalizasyon belirlemedeki doğruluğunu ve karşılaştırılmasını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 2020-2023 yılları arasında primer hiperparatiroidizm tanısı alan ve cerrahi tedavi uygulanan 46 hastayı kapsamaktadır. Hastaların yaş, cinsiyet, klinik ve laboratuvar bulguları, görüntüleme yöntemleri sonuçları, patoloji raporları ve ameliyat sonrası takip verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların hepsine USG, paratiroid sintigrafisi, 4D BT ve ICG yapılmıştır. Görüntüleme yöntemlerinin doğruluğu, patoloji raporları ameliyat verileri ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan 46 hastanın 40'ı kadın (%87), 6'sı erkek (%13) idi. Ortalama yaş 52.3 (min:31, max:78) yıl idi. Hastaların %80,4'ünde paratiroid adenomu, %17,4'ünde paratiroid hiperplazisi ve %2,2'sinde (bir hastada) paratiroid neoplazmı saptandı. USG ile patolojik paratiroid bezinin yerinin doğru tespit edilme oranı %73,9 iken, sintigrafi ile %73,9, 4D BT ile %84,8 ve ICG anjiyografisi ile %87 olarak bulundu. Bu yöntemler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Bu çalışma, primer hiperparatiroidizmde 4D BT, USG, paratiroid sintigrafisi ve ICG anjiyografisinin lokalizasyon belirlemedeki doğruluğunu ve karşılaştırılmasını göstermektedir. Primer hiperparatiroidizmin cerrahi tedavisinde başarı, adenomun lokalizasyonun doğru olarak belirlenmesi ile mümkündür. Preoperatif lokalizasyon çalışmalarına intraoperatif yandaş tekniklerin eklenmesi toplam maliyeti artırmaktadır, ancak sekonder cerrahi girişimleri azaltma potansiyelleri nedeni ile önemlidir. Ki bu tekrarlayan cerrahi işlemlerin komplikasyon oranları ve maliyetleri çok daha yüksektir. Çalışmamızda adenom lokalizasyonu belirlemedeki tanısal etkinlikleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamış olmasına rağmen 4 boyutlu BT ve ICG anjiyografisinin daha başarılı olduğu görülmüştür. Özellikle intraoperatif intakt parathormon çalışılması teknik olarak mümkün olmadığı durumlarda veya preoperatif görüntüleme yöntemleri arasında diskordans varlığında, intraoperatif ICG anjiyografisi ile adenom lokalizasyonunun doğrulanması, hastanın olası bilateral boyun eksplorasyonundan korunmasına yardımcı olabilir. Çalışmadaki bulguların daha geniş hasta popülasyonu üzerinde çok merkezli çalışmalarla desteklenmesini, farklı görüntüleme yöntemlerinin kombinasyonlarının değerlendirilmesini ve hastaların klinik sonuçlarının izlenmesini önermekteyiz. Bu tez çalışması, primer hiperparatiroidizmli hastalarda görüntüleme yöntemi seçimine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Primer hiperparatiroidizm, görüntüleme yöntemleri, 4 boyutlu bilgisayarlı tomografi, indosiyanin yeşili anjiyografisi.