Primer immün trombositopenili hastalarda ortalama trombosit hacminin kanama üzerine ve relaps süresinin splenektomi yanıtı üzerine etkisi

İmmün trombositopeni (İTP) trombositlerin otoantikor aracılı yıkımı ile karakterize otoimmün bir hastalıktır. İmmün trombositopenide tedavinin amacı kanamayı önlemek için yeterli trombosit sayısının sağlanmasıdır. Kanama ile ilişkili olan faktörlerin belirlenmesi tedavi gerekliliğini saptama ve doğru tedavi seçeneğinin belirlenmesine katkıda bulunur. Çalışmamızda ortalama trombosit hacmi (MPV) ile kanama ve kanama şiddeti arasındaki ilişkinin irdelenmesi amaçlandı. Ayrıca medikal tedaviye yanıt alınamayan ve splenektomi uygulanan hastalarda, splenektomi yanıtı ile ilişkili faktörlerin araştırılması planlandı. Çalışmamız 2008-2018 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Hematoloji Polikliniği'nde İTP teşhisi ile tetkik ve tedavi edilen veya Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Hematoloji Bilim Dalı'ndan İTP nedeniyle konsültasyon istenilen hastaların dosyalarının retrospektif olarak değerlendirilmesi ile yapıldı. Çalışmaya 139'u kadın, 65'i erkek toplam 204 hasta dahil edildi. 204 hastanın 130'unda (%63,7) kanama bulgusu olduğu görüldü. Kanama bulgusu olmayan hastaların ortalama MPV düzeyi 11,1±1,6 fL, kanama bulgusu olan hastaların ise 9,6±1,5 fL saptandı (p<0,05). 37 hastaya splenektomi yapıldığı, 27 hastada (%72) tedaviye yanıt alındığı görüldü. Tanıdan splenektomi yapılana kadar geçen süre splenektomi yanıtı olan hastalarda 184±156 gün, splenektomi yanıtı olmayan hastalarda 794±1087 gün saptandı. Relaps sonrası splenektomi yapılan hastalarda (n=13) remisyon süresinin; splenektomi yanıtı olan hastalarda (n=10) 160±119 gün, splenektomi yanıtı olmayan hastalarda (n=3) 115, 3240, 1440 gün olduğu görüldü. Tanıdan splenektomi yapılana kadar geçen süre (p=0,28) ve relaps olan hastalarda remisyon süresinin (p=0,209) splenektomi yanıtı ile ilişkisinin olmadığı saptandı. Splenektomi yapılan 27 hastaya operasyon öncesi İVİG verildiği görüldü. 27 hastanın 20'sinde İVİG yanıtı olduğu ve 27 hastanın 19'unda splenektomi yanıtı olduğu görüldü. İVİG yanıtı olanlarda splenektomi yanıt oranlarının daha yüksek olduğu saptandı (p=0,034). Çalışmamızın sonucunda MPV düşüklüğünün kanamaya etki eden bir faktör olduğu ve İVİG cevabı varlığının splenektomi yanıtının olumlu bir göstergesi olduğu gösterilmiştir.