Profesyonel futbolcularda kardiyopulmoner fonksiyon ve fizyolojik egzersiz kapasitesinin sezonal seyrinin incelenmesi

Sportif performans, yoğun egzersiz ve dayanıklılık gerektiren takım sporlarında sporcunun teknik ve taktik becerilerinin yanı sıra, fizyolojik kapasiteye önemli ölçüde bağlıdır. Kardiyovasküler sistem, kas yapısı ve hücresel enerji gibi fizyolojik fonksiyonların sirkadiyen düzenlemesi, egzersiz kapasitesindeki günlük farklılıkları açıklayabilir. Ancak, sezonluk değişimlerin bu parametreler ve sportif kapasite üzerindeki etkileri tam olarak bilinmemektedir. Bu tez, profesyonel futbolcularda kardiyopulmoner fonksiyon ve fizyolojik egzersiz kapasitesinin sezon boyunca nasıl değiştiğini araştırmayı amaçlamaktadır Çalışmada bir profesyonel erkek futbol takımının tüm futbolcuları, sezonun üç aşamasında değerlendirmeye tabi tutuldu. Kardiyopulmoner fonksiyon ve fizyolojik egzersiz kapasitelerini değerlendirmek için semptom sınırlı olarak şiddeti artırılan protokol ile kardiyopulmoner egzersiz testi kullanıldı. Katılımcıların uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile, yorgunluk durumu çok boyutlu yorgunluk ölçeği ile, depresyon durumu Beck depresyon ölçeği ile ölçüldü. Veriler analiz edilerek sezonun farklı dönemleri arası karşılaştırma yapıldı. Araştırmaya katılan tüm katılımcılar değerlendirildiğinde yaş ortancası 22 (IQR 20.0-27.0), boy ortalaması 180.72±5.09 cm, kilo ortalaması 75.05±6.39 kg ve vücut yağ oranı 12.38±2.68 idi. Katılan tüm sporcuların maksimum iş yükü ortalaması 231.83±27.85 watt olarak saptandı. Tüm katılımcıların maksimum oksijen tüketimi,42.25±6.21 mL/kg/dk, maksimum oksijen tüketimi esnasında kalp atım hızı ortalaması 156.09±24.81 atım olarak tespit edildi. Bu parametrelere yönelik sezonun üç ayrı dönemi için yapılan ayrı ayrı değerlendirmeler karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı fark tespit edilmedi. Çalışma bulgularımız doğrultusunda takımın fizyolojik parametrelerini geliştirmek için kardiyopulmoner kapasite, solunum sitemi ve genel fizyolojik dayanıklılığa yönelik futbol sezonuna bağlı öncelikli bir durum tespiti yapılmalı. Çalışma sonuçlarımızın sporcuların sezon arasında/başında da antrenman yapmasına bağlı olabileceğini dışlayamamakla birlikte sporcularda gözlenen sezona bağlı performans değişikliklerinin sadece kardiyopulmoner fizyolojik parametreler yerine çok yönlü dinamiklerin birleşiminden kaynaklanabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kel\meler:AerobBk kapasBte, Futbol, MaksBmal egzersBz, Performans, Uyku