Prolin-spesifik endopeptidazların saflaştırılması, karakterizasyonu ve proteolitik proseslerde kullanım potansiyelinin araştırılması

Prolil oligopeptidaz (POP, EC 3.4.21.26) prolin içeren küçük biyolojik peptidleri hidrolizleyen sitozolik bir serin proteazdır. Prolil oligopeptidaz ailesinin üyeleri, nörodejeneratif hastalıklar, peptid hormonları ve nöro peptidlerin yapımı ve yıkımı, öğrenme ve hafıza, DNA sentezi, hücre farklılılaşması ve sinyal iletimi gibi bazı fizyolojik proseslerde önemli rol oynarlar. Bu nedenle teröpatik olarak potansiyel kullanımını açıklayabilmek için çeşitli kaynaklardan saflaştırılmış ve karakterize edilmiştir. Bu çalışmada E.coli'den eksprese edilen rekombinant Myxococcus xanthus Prolil oligopeptidaz metal-şelat affinite ve jel filtrasyon kromatografisi kullanılarak 224 kat saflaştırıldı. Saflaştırılan enzimin molekül kütlesi 70 kDa (monomerik) ve izoelektrik noktası 6.3 olarak belirlendi. Optimum pH ve sıcaklık sırasıyla 7.5 ve 37°C olarak bulundu. Z-Pro-Prolinal ve PMSF gibi çeşitli serin proteaz inhibitörlerinin enzim aktivitesini inhibe ettiği görüldü. Ayrıca saflaştırılan enzimin substrat spesifikliği (sentetik/doğal) ve stabilitesi (termal, pH ve depo kararlılığı) araştırıldı. Elde edilen sonuçlardan Myxococcus xanthus'dan saflaştırılan Prolil oligopeptidazın diğer kaynaklardan elde edilen prolil oligopeptidazlar ile benzerlik gösterdiği görülmektedir. Enzimin potansiyel kullanımı buğday gluten ununun hidrolizi ile test edildi. Bu amaçla buğday gluteni, koşullar optimize edildikten sonra Prolil oligopeptidaz enzimi ile enzimatik hidrolize maruz bırakıldı. Açığa çıkan gluten hidrolizatının antioksidan antimikrobiyal, tripsin ve prolil oligopeptidaz inhibisyon aktiviteleri araştırıldı. Keywords: Serin proteaz, Prolil oligopeptidaz, Bioaktif peptid, 2,4,6‐trinitrobenzen sülfonik asit.