Uçucu kül ile yapılan kontrollu düşük dayanımlı malzemelerin özellikleri

Bu çalışmada ; C sınıfi uçucu kül, kalker kökenli mıcır tozu ve bağlayıcı madde olarak çok düşük oranda çimento kullanılarak, sıkıştırma gerektirmeden yerleştirilebilecek, pompalanabilecek kıvamda, akışkan karışımlar elde edilmiştir. Dolgu işlerinde kullanılmak amacı ile geliştirilen karışımların basınç dayanımları, gerektiğinde kolayca kazılabilmesi düşüncesi ile kasıtlı olarak düşük tutulmuştur. Bu amaçla yapılan çalışmada kullanılan uçucu kül Soma B termik santralından temin edilmiştir. Bağlayıcı madde olarak TÇ32.5 çimentosu kullanılmış ve bütün karışımlarda uçucu kül ağırlığının %5' i olarak alınmıştır. Bu çimento oram, yapılan ön deneyler sonucunda istenen düşük dayanım için gerekli en uygun oran olarak belirlenmiştir. Deneylerde kullanılan karışımlarda, uçucu kül ve çimento ağırlıkları toplamı bağlayıcılar olarak dikkate alınmıştır. Mıcır tozu ise bağlayıcılar ağırlığının katlan olarak seçilmiştir. Karışım suyu miktarı, pompalanabilecek akışkanlığı sağlayacak şekilde belirlenmiş ve sarsma tablası ile yayılma miktarları ölçülmüştür. Bu şekilde hazırlanan karışımların ; basınç, eğilme, çekme ve kayma dayanımları, elastisite modülü, permeabilite ve kapilarite katsayıları, hızlı donma-çözülme dayanıklılıkları, değişik sıcaklık ve bağıl nemde basınç dayanımları, ısı iletkenliği gibi özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca, karışımların çeşitli kimyasal etkilere dayanıklılığı ve içerisinde bulunabilecek bazı zararlı kimyasal maddelerin yeraltı sularına etkisi gibi konular da incelenmiştir. Bu deneyler sonucunda ; gerektiğinde sonradan kolayca kazılabilecek şekilde dayanımı kasten düşük tutulan malzemelerin, bilinen klasik zemin türü dolgulara kıyasla mekanik ve fiziksel özelliklerinin daha üstün olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bu malzemeler yüksek oranda uçucu kül içerdiğinden, tuz ve asit gibi bazı kimyasal etkilere karşı dayanıklılığının normal betona kıyasla daha iyi olduğu görülmüştür.