Propolisin, oğlaklarda, farklı mevsimlerde HSP27 ve HSP70 gen ekspresyon profili ve bazı fizyolojik stres parametreleri üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada propolis verilen ve verilmeyen oğlakların farklı mevsimlerde HSP 27 ve HSP70 gen ekspresyonları ve bazı stres parametreleri karşılaştırılarak, oğlaklarda sıcaklık stresine karşı propolisin hücresel düzeydeki etkisi ve sıcaklık stresine karşı fizyolojik yanıtının belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Ortalama bir haftalık yaşta 20 baş oğlak, kolostrumlarını aldıktan sonra bireysel bölmelere alınarak, sadece ana sütü verilen kontrol grubu ve ana sütü + 0.4 cc propolis takviyesi yapılan deneme grup şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Oğlakların beslenmesinde, tüm analardan sağılan sütler homojen olarak karıştırılarak, vücut sıcaklığında günde iki defa biberonla oğlaklara verilmiştir. Verilen günlük süt miktarı oğlak canlı ağırlığının %10'nuna tekabül edecek şekilde ayarlanmıştır. Oğlakların önüne denemenin ikinci haftasında 50 g kesif yem konulmuş ve sütten kesimden sonraki süreçte de oğlakların canlı ağırlık artışlarına paralel olarak yem miktarı arttırılmıştır. Tüm gruplarda toplamda 16 hafta süresince her hafta oğlak canlı ağırlıkları, sabah ve akşam olmak üzere günde iki defa hayvanların rektal sıcaklık ölçümleri, nabız ve solunum sayısı belirlenmiştir. Deneme başlangıcından sonra Nisan ve Temmuz aylarında, ayda iki defa, toplamda 4 kez oğlaklardan kan örnekleri alınıp analiz edilerek, deneme ve kontrol grubunun HSP27 ve HSP70 genlerinin ekspresyon düzeyleri qRT-PCR ile belirlenmiş ve elde edilen Ct değerleri ile gruplar arası gen ekspresyonları karşılaştırılarak kat değişimleri (2-ΔΔCT) hesaplanmıştır. Çalışmanın sonunda tüm veriler toparlanıp istatistiksel analizleri yapılarak, sonuçlar yorumlanmıştır. Bulgular: Deneme süresince yem tüketim miktarı olarak her iki grubun aralarında önemli bir fark görülmemiştir, ancak grup içi ortalamalarına bakıldığında deneme grubunun eşit miktarda yem tüketimine rağmen canlı ağırlık artışı kontrol grubuna göre daha fazla bulunmuştur (Deneme sürecinde kontrol grubunda ortalama 9,49 kg, deneme grubunda ortalama 12,24 kg canlı ağırlık artışı olmuştur). Gruplar arası rektal sıcaklık değerleri kıyaslandığında deneme grubunun rektal sıcaklık değerleri kontrol grubundan yüksek olduğu görülmektedir. Gruplar arası nabız ve solunum sayıları deneme grubunun nabız ve solunum sayıları kontrol grubuna göre daha düşüktür. Aktine göre normalize edilen değerler incelendiğinde kontrol grubunda HSP70 geninin ekspresyon seviyesi sıcaklığın artmasıyla artış göstermiştir ancak deneme grubunun HSP70 ekspresyon seviyeleri yüksek sıcaklıklarda da sabit kalmıştır. Kontrol grubunda HSP27 geni ilkbahar alımlarında deneme grubuna göre daha az eksprese olmuştur ancak sıcaklığın artış gösterdiği Temmuz ayında deneme grubu kontrol grubuna göre daha az eksprese olmuştur. Sonuç: Hava sıcaklığının artmaya başladığı haftalarda deneme grubunda canlı ağırlık artışı gözlemlendi ve rektal sıcaklık değerleri deneme grubunda daha yüksek bulunmasına rağmen deneme grubunun nabız ve solunum sayısı kontrole göre daha düşük bulundu. Propolis oğlakların vücut sıcaklığını artırmıştır ancak oğlakların sıcaklık stresine yanıtını olumlu etkilemiştir. Propolis HSP70 değerlerini sabitleyerek sıcak olan yaz ayındaki ekspresyon değerlerinin ilkbahar ekspresyon değerleri ile aynı seviyede olmasını sağlamıştır. HSP27 ekspresyonları kontrole kıyasla deneme grubunda ilkbahar döneminde fazladır ancak yaz döneminde kontrole kıyasla daha az eksprese olmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda propolisin, oğlakların sıcaklık stresine yanıtını olumlu etkilediğini, hayvanlarda sıcak havalarda gözlemlenen iştah seviyelerinde azalmayı olumlu önleyerek, özellikle yemden yararlanmayı olumlu etkilediğini söyleyebiliriz. Anahtar Kelimeler: Oğlak, Propolis, Sıcaklık Stresi, HSP, Gen Ekspresyonu