İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten öğretmen adaylarının öz-yönetimi: Uzaktan ve yüz yüze öğrenenler üzerine karşılaştırmalı bir çalışma

Teknolojideki ilerlemelerin etkisiyle dijital öğrenme ve öğretme uygulamalarının günlük hayata yaygın bir şekilde entegre edilmesi, eğitim metodolojilerini büyük ölçüde yeniden şekillendirmiştir. 21.yy'daki bu gelişmeler ve özellikle küresel çapta doğal afetlerin ve salgın hastalıkların arttığı son üç yılda, dijital uygulamaların eğitime uyarlanmasında artışa yol açmıştır. Sonuç olarak eğitimciler, araştırmacılar ve alan uzmanları odak noktalarını çevrimiçi öğrenme ve uzaktan eğitime kaydırmıştır. Uzaktan eğitimin geleneksel öğretim yöntemlerine entegre edilmesi, özellikle uygulamalı ve deneyimsel süreçlerin büyük önem taşıdığı öğretmen yetiştiren lisans programları başta olmak üzere birçok yükseköğretim kurumunu etkilemiştir. Bununla birlikte uzaktan eğitime geçiş, araştırmacıları öğrencilerin bu süreci yönetme kapasitelerini keşfetmeye yönlendirmiş ve temel becerilerini bu doğrultuda geliştirip geliştiremedikleri konusunu ortaya çıkarmıştır. Bu araştırma çerçevesinde yapılan yetişkin eğitimine yönelik öz-yönetimli öğrenme becerileri çalışmalarının bireyde 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesinde de etkili olduğu vurgulanmaktadır. Sürekli mesleki gelişimi teşvik eden ve eğitimcileri gelişen pedagojik yöntemler, dilbilimsel ilerlemeler ve teknolojiler hakkında bilgilendiren dil öğretiminin dinamik doğası göz önünde bulundurulduğunda, öz-yönetimli öğrenme becerileri İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten öğretmen adayları için de oldukça önemlidir. Bu nedenle mevcut araştırma, hem uzaktan eğitim hem de yüz yüze eğitim ortamlarında öğretmen adaylarının öz-yönetimli öğrenme becerilerini birlikte incelemeyi amaçlamıştır. Ayrıca araştırmacı, İngilizce öğretmeni eğitimi bağlamında öğrenme ortamlarının etkililiğine ilişkin katılımcıların bakış açılarını daha derinlemesine incelemeye çalışmıştır. Amaç doğrultusunda bu tezde nicel veri toplama (Aşkın Tekkol & Demirel, 2018 tarafından geliştirilen Öz Yönelimli Öğrenme Becerileri Ölçeği) ve nitel veri toplama (çevrimiçi açık uçlu anket) yöntemlerini birleştiren açıklayıcı bir karma yöntem tasarımı kullanılmıştır. Nicel veri toplama süreci için uygun örnekleme yoluyla 175, nitel veri toplama süreci için ise gönüllü örnekleme yoluyla 17 öğretmen adayı 2022-2023 akademik yılı Bahar döneminde araştırmaya katılmıştır. Daha sonra, nicel veriler tek yönlü ANOVA ve bağımsız t-testleri kullanılarak analiz edilirken, nitel veriler MAXQDA nitel ve karma veri yazılımı kullanılarak tematik analize tabi tutulmuştur. Bulgular, motivasyon alt boyutunun en yüksek düzeyde olduğu İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten öğretmen adaylarının öz-yönetimli öğrenme becerileri için olumlu sonuçlar göstermiştir. Ayrıca, katılımcıların öz-yönetimli öğrenme becerileri, cinsiyet ve not ortalaması açısından anlamlı bir fark göstermezken uzaktan eğitim katılımcılarının öz yönetimli öğrenme becerilerinin yüz yüze eğitim katılımcılarına göre orta düzeyde anlamlı bir fark gösterdiği bulunmuştur. Bu bakımdan, teknolojik yeterlilik gerektiren uzaktan eğitimin taleplerinin katılımcıları yetkinlik kazanmaya motive ettiğini düşünülmektedir. Bir diğer yandan, öğretmen adaylarının çoğunluğunun, etkileşimli doğası nedeniyle yüz yüze öğrenme ortamlarına yönelik uzaktan eğitim ortamlarından daha olumlu algılara sahip olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla bu araştırmanın, yüz yüze ve uzaktan eğitim ortamlarının entegrasyonu için bir temel sağlayarak ve özellikle acil durumlarda elverişli öğrenme ortamlarının oluşturulması ve sürdürülmesi için eğitimcilere, araştırmacılara ve müfredat tasarımcılarına ışık tutarak mevcut literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: öz-yönetimli öğrenme, EFL, öğrenme ortamları, uzaktan eğitim, yüz yüze eğitim.