Prostat kanseri lehine pozitif muayene ve laboratuar bulgulu hastalarda dinamik manyetik rezonans görüntüleme ve biyopsi sonuçlarının karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmanın amacı tanısı halen dijital rektal muayene, laboratuar bulguları, ultrasonografi ve ultrasonografi eşliğinde biyopsiye dayanan prostat kanserinin hızlı ve noninvaziv bir yöntem olan dinamik kontrastlı manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile tanılanmasının etkinliğini ve yanısıra dinamik kontrastlı görüntülemeye diffüzyon ağırlıklı görüntülerin de eklenmesi ile elde edilecek multiparametrik MR görüntülemenin de etkinliğini araştırmaktır. Materyal ve Method: Mart 2014-Ocak 2015 tarihinde Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesi Üroloji Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran ve prostat kanseri lehine pozitif muayene ve laboratuar bulgularına sahip olmaları sebebi ile prostat biyopsisi endikasyonu konulan ve çalışma hakkında bilgilendirilen hastalar (n:40) prostat biyopsilerinden önce manyetik rezonans görüntülemeye (MRG) alınmıştır. MR görüntüleme işlemleri Philips Gyroscan Intera Master 1,5 T MRG cihazı ile 4 kanallı abdominal koil (Philips, Syn Body Coil, Holland) kullanılarak seminal veziküllerin süperiorundan prostatik apekse kadar olan alan için gerçekleştirildi. T2 ağırlıklı aksial, koronal ve sagittal görüntüleme, 3 fazlı (30., 60. ve 90. saniye) aksial T1 ağırlıklı dinamik kontrastlı görüntüleme ile difüzyon ağırlıklı görüntülemeler ve otomatik oluşturulan ADC haritaları alındı. MR incelemeye dahil olan 36 hasta, 12/14-kor prostat biyopsisine tabii tutuldu ve tümünün biyopsi materyalleri histopatolojik incelemeye alındı. Son aşamada retrospektif olarak MR bulguları ile biyopsi sonuçları karşılaştırıldı. Bulgular: Prostatizm bulgularına sahip; yaş ortalaması 65,06 (± 6,04), prostat spesifik antijen (PSA) değerleri ortalaması 7,30 ng/ml (2,40-153) olan 36 hastadan T2A görüntülerde kanser için pozitif olarak yorumlanan 13 hastanın biyopsi sonuçları 7 tanesi için pozitif, 6 tanesi için ise negatif gelmiştir. Şüpheli pozitif şeklinde yorumlanan 5 hastanın biyopsisinin de negatif olduğu saptanmıştır. T2A görüntülerde pozitif saptanıp biyopsisi negatif gelen hastaların 4'ü kronik prostatit, 1'i prostatik intraepitelyal neoplazi (PIN) ve 1'i ise benign prostat hiperplazisi (BPH) olarak raporlanmıştır. Dinamik kontrastlı T1 ağırlıklı görüntülerde pozitif olarak yorumlanan 7 hastanın 7'sinde de patoloji raporu kanser olarak gelmiştir. Şüpheli pozitif olarak yorumlanan 2 hastanın patoloji raporu ise kanser açısından negatif çıkmıştır ve 1 tanesi kronik prostatit, diğeri ise atipik küçük bez proliferasyonu (ASAP) olarak raporlanmıştır. Diffüzyon ağırlıklı görüntülerde (DAG) ve zahiri diffüzyon katsayısı (apparent diffusion coefficient; ADC) haritalamasında pozitif olarak yorumlanan hastaların 15 tanesinden 6'sı biyopsi sonucuna göre kanser olarak tespit edilmiştir. Şüpheli pozitif olarak yorumlanan 3 hastanın biyopsi sonuçları negatif gelmiştir. MRG ile negatif olarak yorumlanan 18 hasta içerisinden 1 tanesinin biyopsinin sonucu ise pozitif gelmiştir. T2 ağırlıklı MR görüntüleme, dinamik kontrastlı T1 ağırlıklı MR görüntüleme ve diffüzyon ağırlıklı görüntüleme ile ADC haritalama kombine şekilde değerlendirildiğinde her üç parametrinin de pozitif olarak belirlendiği 6 olgunun 6'sının da biyopsi sonucu pozitif ve her üç parametrenin de negatif olarak nitelendirdiği 12 olgunun 12'sinin biyopsi sonucu da negatif olarak sonuçlanmıştır. Tartışma: Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tekniklerindeki ilerlemeler prostat kanserini saptamada tanısal doğruluğu geliştirme için ciddi bir potansiyel olarak görülmektedir. Dinamik kontrastlı MRG'nin kalitatif veya görsel analizi ve prostat görüntülemesindeki kullanımı tümör damarlarının sızdıran ve daha kolayca kontrastlanan bir yapıya sahip olduğu kanısı üzerine temellenmiştir. Böylece, malign tümörler için dinamik kontrastlı MRG paterninde; erken, hızlı ve yüksek kontrastlanmayı takiben; zaman ilerledikçe normal dokunun sinyal intensitesinin yavaş ve sürekli artışının aksine, malign alanda kontrastlanmada hızlı bir düşüş beklenmektedir. Erken (arteriel) kontrastlanmanın ve morfolojik kriterlerin kullanımının; T2 ağırlıklı MRG'den daha yüksek doğruluğa ve yorumlayıcılar arasında daha az değişken yoruma sahip olduğu bildirilmiştir. Artan sayıda MR çalışması; özellikle yüksek manyetik alan gücündeki MR makinelerinden alınan (3T) dinamik kontrastlı MR görüntülemenin DAG ile veya MR spektroskopi ile kombine çalışılmasının prostat kanseri saptanması ve karakterizasyonunda ilerleme yaratacağını göstermektedir. Multiparametrik MR incelemede, dinamik kontrastlı MRG'nin yüksek sensitivitesi biyopsi yapılacak lezyonları seçmede de kullanılabilinir. Dinamik kontrastlı MRG hem bağımsız olarak hem de diğer sekanslarla kombine olarak yorumlanabilir. Sonuç: Dinamik kontrastlı MRG prostat kanserini saptamada yüksek sensitiviteye sahip olup, diffüzyon ağırlıklı görüntüleme gibi bir fonksiyonel parametre ile de kombine değerlendirildiğinde sensitivite ve spesifitesi, pozitif ile negatif prediktif değeri ve doğruluğu sağlamlaşacaktır.