Psikiyatrik hastalıklar, madde ve alkol bağımlılığında beslenme eğitiminin diyet ve ruh sağlığı üzerindeki etkisi

Bu çalışma, farmakoterapi ve psikoterapi tedavilerine ek olarak uygulanan diyet ve beslenme eğitiminin, bireylerin beslenme alışkanlıklarını, fiziksel aktivite düzeylerini ve sağlık sonuçlarını nasıl etkileyebileceğini değerlendirmek için yapılmıştır. Araştırma, 19-64 yaş grubunda vaka grubu (VG; 20 kişi) ve kontrol grubu (KG; 20 kişi) olmak üzere toplam 40 kişinin dahil edildiği, ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel bir desen kullanılarak Ankara'da bir psikiyatri hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Sağlıklı beslenme eğitimi VG'na 10 oturumda verilmiş, KG ise eğitim almamıştır. Beslenme eğitimi, sağlıklı beslenme alışkanlıkları, enerji dengesi, vitamin ve mineral alımı eğitimleri içermektedir. Müdahale öncesi ve sonrası dönemlerde alınan veriler; genel bilgileri, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları ve demografik özelliklerini belirlemek için tanımlayıcı anket formu; beslenme tüketimini değerlendirmek için 24 saatlik besin tüketim kaydı; psikolojik durumu ve beslenme ile ilişkisi için CES Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği, Yeme Tutum Testi, Modifiye Edilmiş Besin Bağımlılığı Ölçeği, Gece Yeme Anketi, Duygusal İştah Anketi; vücut kompozisyonu için antropometrik ölçümler, beslenme bilgi düzeyi için Beslenme Bilgi Ölçeği'ni içermektektedir. Enerji alımı VG'da ortalama 2500 kcal'den 2100 kcal'ye (p<0,01), karbonhidrat alımı %55,0'ten %48,0'e (p<0,05) düştüğü; C vitamini alımının %40,0 (p<0,01) ve demir alımının %35,0 (p<0,01) arttığı gözlenmiştir. Depresyon skorları CES Ölçeği'ne göre beş puan (p<0,01), anksiyete skorları Beck Ölçeği'ne göre dört puan azalmıştır (p<0,05). Beslenme bilgisi düzeyi de anlamlı şekilde artmıştır (p<0,01). Vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi ve kalça çevresi KG'da ön test ve son test arasında anlamlı bir şekilde artmıştır (t sırasıyla -5,74, -5,37, -11,3 ve -11,4; p<0,01). Gruplar arasında vücut ağırlığı ve BKİ değişimi açısından anlamlı fark bulunmaktadır (U sırasıyla 11,0 ve 12,0; p<0,01). Çalışma, beslenme müdahalelerinin psikiyatrik hastalıklar ve madde bağımlılığının yönetiminde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Sağlık hizmeti sağlayıcılarının ve politika oluşturan kişilerin, tedavi yaklaşımlarını geliştirmek için beslenme müdahalelerini etkin şekilde entegre etmeleri gerektiği söylenebilir.