Psikologlarda ve psikolojik danışmanlarda güvensiz bağlanma stillerinin öz-şefkat ile ilişkisinin incelenmesi

Bağlanma, kişinin kendisine verilen bakımla ilişkili olduğu kadar, ilişkilerinin niteliği ve başkalarına sağladığı bakımla da ilişkilidir. Bu bağlamda psikoterapistlerde bağlanma, insanların hayatındaki ilişkilerin temel bir özelliğidir ve insanların nasıl bağlandığı, ilişki kurduğu ve diğer insanlara nasıl bakım sağlandığı gibi faktörler, erken yaşam deneyimleriyle bağlantılıdır. Psikoterapist olma tercihinin erken çocukluk döneminde yaşanan deneyimlerden etkilendiği ve bağlanma stillerinin terapi sürecinde danışanlarla ilişkileri etkileyebileceğine dair araştırma bulguları bulunmaktadır. Ayrıca bağlanma stillerinin de kişinin başkalarına gösterebileceği şefkati sınırladığı belirtilmektedir. Bu doğrultuda, bu araştırmanın amacı psikolog ve psikolojik danışmanların bağlanma stilleri ve öz-şefkat düzeyleri arasındaki ilişkiyi bazı değişkenler açısından incelemektir. Bu amaçla, çalışma kapsamında Türkiye'de yaşayan 23-70 yaş aralığındaki psikoloji ve psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümü mezunlarına çevirim içi iletişim araçları yoluyla ulaşılarak gönüllü katılımcılardan veri toplama araçlarını doldurarak çalışmaya katılmaları istenmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları Demografik Bilgi Formu'nun yanı sıra Öz-Anlayış Ölçeği ve Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II'yi içermektedir. Çalışma kapsamında 254'ü kadın 29'u erkek olan toplam 283 katılımcıya ulaşılmıştır. Katılımcıların 240'ı psikoloji 43'ü PDR mezunudur. Çalışma verileri IBM SPSS 29.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılmasına bağlı olarak parametrik testlerden t-test, ANOVA ve Pearson Korelasyon katsayısı kullanılarak gerekli analizler yapılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, mesleki deneyim süresi, mezun olunan bölüm ve ilişki durumu, aktif olarak danışan görüp görmeme ve öz-şefkat eğitimi alıp almamaları iken bağımlı değişkenleri, katılımcıların bağlanma (kaygılı ve kaçıngan) ve öz-şefkat düzeyleridir. Yapılan analizler sonucunda, bağlanmanın eğitim düzeyi, danışan görme, mezun olunan bölüm, öz-şefkat eğitimi alma değişkenine göre farklılaştığı, öz-şefkatin ise cinsiyet, yaş, ilişki durumu, öz-şefkat eğitimi alma durumuna göre farklılaştığı bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar, psikolog ve psikolojik danışmanların güvensiz bağlanma ve öz-şefkat arasında negatif bir ilişki olduğunu göstermektedir.