Psikolojik danışman adaylarına yönelik süpervizyon programı geliştirilmesi ve test edilmesi

Psikolojik danışmanlık eğitiminin ayrılmaz bir parçası olan süpervizyon, mesleki gelişimin desteklenmesi ve nitelikli hizmet sunumunun sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Süpervizyon süreci, danışman adaylarının kuramsal bilgilerini uygulamaya aktarmalarını, mesleki becerilerini geliştirmelerini ve mesleki kimliklerini yapılandırmalarını destekleyen temel bir öğrenme alanıdır. Bu çalışmanın amacı, psikolojik danışman adaylarına yönelik bir süpervizyon programı geliştirmek ve bu programın etkililiğini test etmektir. Süpervizyon programının geliştirilme sürecinde, psikolojik danışman adayları ve süpervizörlerle görüşmeler yapılarak programın ihtiyaçlarına yönelik nitel veriler toplanmıştır. Bu kapsamda, ihtiyaç analizi sürecinde elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; elde edilen temalar ilgili alan yazınla birlikte değerlendirilerek yapılandırılmış bir süpervizyon programı geliştirilmiştir. Programın etkililiğini değerlendirmek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubuna geliştirilen süpervizyon programı uygulanırken, kontrol grubu mevcut geleneksel süpervizyon uygulamalarıyla sürece devam etmiştir. Araştırma kapsamında 10'u deney, 12'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 22 psikolojik danışman adayı yer almıştır. Deneysel müdahalenin etkilerini değerlendirmek amacıyla danışman adaylarından Psikolojik Danışma Öz-Yeterlik Ölçeği, Etkili Psikolojik Danışman Niteliklerini Değerlendirme Ölçeği ve Süpervizyon Terapötik İttifak Envanteri; danışanlardan ise Terapötik Çalışma Uyumu Envanteri ve Yaşantı ve Davranışlarda Değişim Ölçeği veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, iki faktörlü varyans analizi (SPANOVA) ve tekrarlı ölçümler için ANOVA (Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, geliştirilen süpervizyon programının psikolojik danışman adaylarının öz yeterliklerini ve etkili danışman niteliklerini artırmada etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ancak süpervizyon terapötik ittifakı düzeylerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Danışan verilerine ilişkin analizlerde de yaşantı ve davranış değişimleri ile terapötik ittifak düzeylerinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Elde edilen veriler ilgili literatür doğrultusunda ele alınmış ve bulgulara dayalı öneriler geliştirilmiştir. Bu çalışma, süpervizyon uygulamalarının ihtiyaç temelli olarak yapılandırılmasının önemine vurgu yapmakta ve psikolojik danışman eğitiminin niteliğinin artırılmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.