Psikolojik danışmanların danışma sürecinde manevi konulara yönelik tutumlarınının manevi yönelimleri ve etkili danışman nitelikleri açısından incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı psikolojik danışmanların danışma sürecinde manevi konulara ilişkin tutumlarını manevi yönelimleri ve etkili danışman nitelikleri açısından incelemektir. Araştırmanın temel amacını gerçekleştirebilmek için psikolojik danışmanların danışma sürecinde manevi konulara yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik bir ölçme aracının geliştirilmesi araştırmanın diğer amacını oluşturmuştur. Araştırmanın evreni İstanbul ilinde resmi okullarda ve rehberlik araştırma merkezlerinde görev yapmakta olan, lisans eğitimini rehberlik ve psikolojik danışma programında tamamlayan psikolojik danışmanlardır. Araştırmanın örneklemi uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 514 (344 kadın, 170 erkek) danışmandan oluşmuştur. Ölçeğin geliştirilme sürecinde çalışma grubuna 386 (253 kadın, 133 erkek) danışman katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Etkili Psikolojik Danışman Niteliklerini Değerlendirme Ölçeği, Manevi Yönelim Ölçeği ve Psikolojik Danışmada Maneviyata Yönelik Danışman Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Psikolojik Danışmada Maneviyata Yönelik Danışman Tutum Ölçeği'nin geliştirilmesi sürecinde, yapı geçerliğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda yedi maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Tek boyutlu modelin veriye uyumu Doğrulayıcı Faktör Analizi ile test edilmiştir. Analiz sonucunda tek faktörlü modelin iyi uyum indekslerine sahip olduğu saptanmıştır (RMSEA=.04, RMR=.03, GFI=.98, AGFI=.95, CFI=.99, IFI=.99, NFI=.98). Ölçeğin güvenirlik analizlerinde hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı .89; test-tekrar test katsayısı .88 ve %27'lik alt-üst grup t değerlerinin anlamlı olduğu (p<.001) tespit edilmiştir. Geliştirilen ölçekle psikolojik danışmanların danışma sürecinde manevi konulara ilişkin tutumları cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki kıdeme göre incelenmiştir. Bunun için bağımsız gruplar için t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda psikolojik danışmanların danışma sürecinde manevi konulara ilişkin tutumlarının cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırmanın temel amacı olan psikolojik danışmanların danışma sürecinde manevi konulara ilişkin tutumlarını manevi yönelimleri ve etkili danışman nitelikleri açısından incelemek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları, manevi yönelim ve etkili danışman niteliği esneklik boyutunun danışmanların danışma sürecinde manevi konulara ilişkin tutumlarını anlamlı düzeyde ve pozitif yönde; etkili danışman niteliği entelektüel yeterlik boyutunun ise anlamlı düzeyde ve negatif yönde yordadığını göstermiştir. Etkili danışman niteliklerinden enerji, destek, iyi niyet ve öz-farkındalık boyutlarının danışmanların danışma sürecinde manevi konulara ilişkin tutumlarını anlamlı düzeyde yordamadığı bulunmuştur. Araştırmanın bulguları ilgili alan yazın çerçevesinde yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Psikolojik Danışma Süreci, Psikolojik Danışman, Etkili Psikolojik Danışman Özelliği, Maneviyat, Psikolojik Danışmada Maneviyata Yönelik Danışman Tutumu.