Psikolojik ilk yardım psikoeğitim programının psikolojik danışman adaylarının psikolojik ilk yardım becerilerine etkisi

Bu araştırmanın temel hedefi Psikolojik İlk Yardım Psikoeğitim Programının Psikolojik Danışman adaylarının psikolojik ilk yardım becerisine etkisini araştırmaktır. Araştırma iki aşamalı olarak planlanmıştır. İlk olarak psikolojik danışman adaylarının psikolojik ilk yardım becerileri düzeyini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın ölçek geliştirme kısmında farklı üniversitelerde öğrenim gören toplam 853 üniversite öğrencisi ile çalışılmıştır. Psikolojik İlk Yardım Becerileri Ölçeğinin (PİY-BÖ) yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi ve ortaya çıkan modelin yapı geçerliğini değerlendirmek için farklı bir çalışma grubu üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Benzer ölçekler geçerliliği için de Psikolojik Danışma Öz-Yeterlik Ölçeği uygulanmıştır. Çalışma sonucunda psikolojik danışman adaylarının psikolojik ilk yardım becerileri düzeyini ölçmek amacıyla 35 maddelik "Bağlılık Temas, Güvenlik Rahatlık, Dengeleme/Stabilizasyon, Bilgi toplama ve Pratik Yardım, Sosyal Destek İçin Bağlantı, Başa Çıkma Becerileri, İş Birliği, Öz Bakım ve Etik Davranabilme" olmak üzere dokuz alt boyuttan oluşan ölçme aracı elde edilmiştir. Bu araştırmada ikinci aşamada, Psikolojik İlk Yardım Psikoeğitim Psikoeğitim Programı geliştirilmiş ve etkililiği sınanmıştır. Bu kapsamda çalışmada, iki (deney-kontrol) × üç (ön-test / son-test / izleme testi) yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini deney grubuna ön-test ve son-test arasında uygulanan psikoeğitim programı oluştururken, bağımlı değişkenini katılımcıların psikolojik ilk yardım becerileri düzeyi oluşturmaktadır. Araştırmanın temel hedefi doğrultusunda deney (14 öğrenci) ve kontrol (14 öğrenci) olmak üzere iki farklı grupta 28 psikolojik danışman adayı ile çalışılmıştır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu ve PİY-BÖ ile elde edilmiştir. Araştırmanın deneysel boyutunda deney grubunda bulunan katılımcılara 10 oturumluk Psikolojik İlk Yardım Psikoeğitim Programı (PİY-PP) uygulanmış, kontrol grubuna deney süreci ve izleme testi uygulaması tamamlanana kadar herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırma sürecinde deney ve kontrol gruplarına deneysel işlemden önce ön-test, deneysel işlemden sonra son-test ve son-test uygulamasından bir ay sonra da izleme testi ölçümleri yapılmıştır. Verilerin analizi sürecinde grupların ön-test, son-test ve izleme ölçümleri arasında anlamlı fark olup olmadığını belirlemek amacıyla "Friedman Mertebeler Testi", "Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi", "Mann Whitney U" kullanılmış ve veriler analiz edilmiştir. Bu araştırma sonucunda, Psikolojik İlk Yardım Psikoeğitim Programı uygulanan deney grubundaki öğrencilerin PİY-BÖ toplam puanlarında artış olduğu ve bu artışın anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca deney grubunda bulunan katılımcıların toplam PİY-BÖ son-test puanları ile kontrol grubundaki öğrencilerin son-test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar ışığında PİY-BÖ'nün psikolojik danışman adaylarının psikolojik ilk yardım becerileri düzeyini belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. Psikolojik İlk Yardım Psikoeğitim programının psikolojik danışman adaylarının psikojik ilk yardım becerileri düzeyini geliştirmede etkili bir program olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular literatür kapsamında tartışılarak, araştırmacılara, psikolojik danışmanlar başta olmak üzere ruh sağlığı çalışanlarına öneriler sunulmuştur.