Psikolojik sözleşme ihlali ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişliğin rolü: Sağlık sektöründe bir araştırma

Küreselleşen dünyada kendisini sürekli yenileyen hizmet grupları arasında sağlık işletmeleri de yer almaktadır. İnsanlarla etkileşimin sıklıkla kurulduğu bu işletmelerde, çalışanların çalışmaya başladıktan sonara onlara verilen sözlerin ihmal olunması yani tutulmaması, ikili ilişkilerde sorunlara yol açmaktadır. Verilen sözlerin tutulmaması ulusal ve uluslararası literatürde psikolojik sözleşme ihlali adını almaktadır. Bu bilgiler ışığında araştırmanın amacı, doktor ve hemşirelerin psikolojik sözleşme ihlali ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide tükenmişliğin rolünü belirlemektir. Sağlık Bakanlığına bağlı olan kamu hastanelerinde devir hızınının yüksek olması, kişi başına düşen hasta sayısının gün geçtikçe artışı ve bu iklimin çıktısı olarak çalışanların işten ayrılma niyetlerinin artması araştırmanın önemi olarak belirlenmiştir. Özellikle ulusal literatürde ve sağlık sektöründe psikolojik sözleşme ihlali ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide tükenmişliğin rolü bir arada değerlendiren bir çalışmaya rastlanmadığından; bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Söz konusu problem doğrultusunda, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli 219 sağlık çalışanından anket tekniği kullanılarak veri toplanmıştır. 219 çalışanın 121'i doktor kalan 98'i ise hemşire olarak çalışmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmislik Ölçegi, Psikolojik Sözleşme İhlali Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS 21.0 ve Lisrel 8.0 paket programı kullanılmış: faktör, korelasyon, regresyon ve yapısal eşitlik modeli analizleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda; psikolojik sözleşme ihlali ile işten ayrılma niyeti arasında, psikolojik sözleşme ihlali ile tükenmişlik ölçeğinin alt boyutu olan duygusal tükenme arasında ve tükenmişlik ile işten ayrılma niyeti arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Psikolojik sözleşme ihlali ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişliğin alt boyutu olan duygusal tükenme kısmi aracılık rolüde olduğu ayrıca görülmektedir. Anahtar kelimeler: Tükenmişlik, psikolojik sözleşme ve işten ayrılma.