Psödotümör serebri (idiyopatik intrakraniyal hipertansiyon) düşünülen hastalarda orta serebral arter pulsatilite indeksi, resistif indeksi, pik sistolik hız ve ortalama akım hızının tanı değerinin araştırılması

Amaç: İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon belirti ve bulguları olan hastalarda transkraniyal Doppler ultrason ile ölçülen orta serebral arter pulsatilite indeksi (OSA PI), rezistif indeks (RI), pik sistolik hız (Vmax) ve ortalama akım hızı (Vmean) ile lomber ponksiyonla ölçülen beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncının karşılaştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya 2018-2020 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji polikliniğine baş ağrısı ve/veya papilödem kliniği ile başvuran hastaların taranması sonucunda, İİH öntanısı ile LP yapılmış, kraniyal görüntülemelerde kliniği açıklayan kitle, tromboz veya başka bir görüntüleme bulgusu olmayan ve LP öncesinde aynı gün içerisinde TKRD yapılmış, 18 yaş üzeri hastalar alındı. Bulgular: Çalışmaya alınan 15 hastanın 6'sında (%40) BOS basıncı >25 cmsu olarak ölçüldü. Bu 6 hastanın 3'ünde PI değeri normalin üzerinde (>1.1) saptanmış olup bu hastalar en yüksek kafa içi basıncına (KİB) sahip hastalardır. KİB 25 altında olan hiçbir hastada PI >1.1 bulunmamıştır. BOS basıncı, 25 cmsu kritik değer kabul edilerek hastalar iki gruba ayrıldığında, PI'nın ve RI'nın, BOS basıncı>25 cmsu olan grupta anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi (p değerleri sırasıyla 0.008 ve 0.016). BOS basıncı>25 cmsu olan grupta yaş, VKI, ağrı şiddeti, Vmax, Vmean değerlerinde diğer gruba göre anlamlı farklılık saptanmamıştır. BOS basınç ile PI arasında pozitif yönlü, yüksek şiddetli ve istatistiksel olarak anlamlı korelasyon (r = 0.779, p<0.01) ve BOS basıncı ve RI arasında pozitif yönlü, orta şiddetli, istatiksel olarak anlamlı korelasyon (r=0.602, p<0.05) gözlenmiştir. Tartışma: Çalışmamızda BOS basıncı normalden yüksek olan 6 hastanın 3'ünde TKRD ile ölçülen OSA PI değerinin normalin üstünde (>1.1) olduğu gösterilmiştir. Ayrıca BOS basıncı ile PI arasında istatiksiksel olarak pozitif yönlü, anlamlı ilişki olduğu ve BOS basıncı>25 olan hasta grubunda PI'nin anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. TKRD, deneyim gerektiren ancak uygulaması pratik, noninvaziv bir yöntemdir. Bu sonuçlar, İİH hastalarının klinik takibinde ardışık ve seri OSA PI ölçümleri, tedavi yanıtının değerlendirilmesinde yardımcı bir tetkik olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Sonuç: Bu çalışma, İİH hastalarında KİB artışının tahmini için PI değerinin daha alt sınırda olabileceğini ve daha çok sayıda örneklem ile bir sınır değer tespit edilebileceğini düşündürmüştür. Anahtar kelimeler: İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon, Psödotümör Serebri Sendromu, Transkraniyal Doppler Ultrason, Pulsatilite İndeksi, Rezistif İndeks