Yerel yönetimler açısından bir meydan yönetim sistemi önerisi: Üsküdar Meydanı örneği

Tarihi kentlerde varlıkları ile kentlerin imajını oluşturan alanların (meydanlar, parklar, anıtsal alanlar, v.b.) korunması ve yaşatılması önem taşımaktadır. Böyle alanlar için hazırlanan kentsel tasarım projelerinin bu amaçlara katkısı yadsınamaz bir gerçektir (Özalp, 2008). Şehirleşmenin başladığı andan itibaren kamusal alan meydanlar o toplumlar için buluşma noktası, sosyalleşme alanı ve yönetim birimlerinin hizmet verdiği bir alan olmuştur. Meydanları bu kadar önemli kılan nedenler dikkate alındığında bunların yönetimine ilişkin başarı kriterlerinin tanımlanması ve ölçümlenmesi de önem arz etmektedir. Şüphesiz yerel yönetimler açısından meydanları kullananların memnuniyeti ön plandadır. Bu açıdan bakınca bahse konu başarı ölçütleri ulaşım, güvenlik, çevre gibi kent meydanını tanımlayan temel faktörlere göre tanımlanabilir. Bu çalışmanın amacı iki başlıkta özetlenebilir: (i) Bir kent meydanının yönetimini halkın gözünde başarılı kılan ölçütleri tespit etmek ve buna dayalı bir Meydan Yönetim Sistemi (MYS) başarı skoru modeli önermek; (ii) çok zengin bir tarihe sahip olan İstanbul'un en önemli simgelerinden biri olan Üsküdar Meydanı'nın kentsel mekân yönetim performansının MYS kriterlerine göre değerlendirmek. Bu kapsamda 2016 ile 2020 yılları arasında Üsküdar Meydanı ile ilgili yapılan yenileme ve altyapı projeleri İstanbul Büyükşehir Belediyesinin ilgili Müdürlüğüne sorulmuş, Literatür taraması ve ön görüşmeler ile başarı kriterleri tespit edilmiştir. Bu başarı kriterlerin önemi Bulanık Tip-2 Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi ile uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir, elde edilen önem değerleri ışığında bir anket tasarlanmıştır. Yapılan saha araştırmasında 'Meydan Kullanımı' ve 'Meydandan Beklenti ve Memnuniyet' anketleri gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmasında bizzat meydanda incelemeler yapılmış, vatandaşın meydan ile ilgili düşünce, memnuniyet ve beklentileri tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları dikkate alındığında yeniden tasarlanan Üsküdar Meydanı'ndan memnuniyet kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Özellikle meydanın son yıllarda gelişen ulaşım altyapısı "Ulaşım" ana kriterinin yüksek puan almasını sağlamıştır. Bunun karşın meydan, çevre ve estetik bakımdan yetersiz bulunmuştur.