Pulmoner emboli hastalarında plevral efüzyon varlığının prognoza etkisi

Amaç: PE hastalarında plevral efüzyon sıklığını bulmayı, plevral efüzyonu olan ve olmayan PE hastalarının hastanede kalış süresini ve mortalite üzerine etkisini karşılaştırarak, plevral efüzyonu olan PE hastalarının prognoza etkisini değerlendirmeyi amaçladık Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak planlandı. Çalışmaya 01.01.2016 ile 31.12.2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvurmuş veya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine başvurarak Göğüs Hastalıkları tarafından değerlendirilen hastalar arasında I26 ICD koduyla tarama yapılarak dahil etme kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya alındı. Bulgular: Çalışmamızda yer alan 482 hastanın yaş ortalaması 60,57±17,84 yıl olup, 234'ü (%48,5) kadın, 248'i (%51,5) erkekti. Çalışmaya alınan hastalardan 350'si (%72,6) BTPA ile tanı alırken, 132 (%27,4) hasta V/Q sintigrafisi ile tanı konulduğu görüldü. Hastaların 179'unda (%37,1) plevral efüzyon izlendi. Plevral efüzyon izlenen hastaların 109'unda (%60,9) plevral efüzyon unilateraldi. Plevral efüzyon boyutuna bakıldığında 125 (%69,8) hastada efüzyon minimal boyuttayken, 50 (%27,9) hastada orta düzeyde, 4 (%2,2) hastada ise masif plevral efüzyon vardı. Plevral efüzyonu olan ve olmayan hastaların hastane yatış gün sayılarının anlamlı farklılık göstermediği ancak plevral efüzyonu olan hastalarda YB yatış gün sayılarının daha yüksek olduğu saptandı (p=0,13 p=0,01). Plevral efüzyonu olan hastalarda hastane yatışı, YB yatışı daha yüksek olarak izlendi, bir aylık ve üç aylık sağ kalım oranlarının ise daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ancak taburculuk durumuna bakıldığında ise benzer düzeyde taburculuk ve hastane içi ölüm olduğu saptandı (p>0,05). Bir aylık sağ kalım olasılığını, 65 yaş üzeri hastaların 11,40 kat, BT'de sağ ventrikülü dilate olan hastaların 8,89 kat, sigara kullanan hastaların 3,44 kat, HT olan hastaların 2,91 kat azalttığı görüldü. Üç aylık sağ kalım olasılığını, 65 yaş üzeri hastaların 7,35 kat, BT'de sağ ventrikül dilate olan hastaların 13,78 kat, TTE'de sağ ventrikül dilate olan hastaların 13,31 kat ve sigara kullanan hastaların 2,97 kat azalttığı saptandı. Sonuç: Çalışmamız plevral efüzyonu olan PE hastalarında hastane ve yoğun bakım yatışların efüzyonu olmayanlara göre daha yüksek olduğunu ve hastane içi ölüm oranları arasında istatistiksel faklılık göstermese de, 1 ve 3 aylık mortalitenin plevral efüzyonu olan grupta daha yüksek olduğunu bulmuştur. Ancak çalışmamız plevral efüzyon varlığının PE'deki mortalitede bağımsız bir risk faktörü olmadığını saptamıştır. Bununla birlikte PE hastalarında plevral efüzyonun oldukça yaygın olduğunu ve mortalite ile ilişkili olabileceğini veya doğrudan olmasa da dolaylı olarak mortaliteye olumsuz anlamda katkı sağlayabileceğini ve PE'deki prognozu kötü yönde etkileyebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Pulmoner emboli, plevral efüzyon, prognoz, sağ kalım